COVİD-19 enfeksiyonu geçirmiş ve farklı aşı uygulamasına sahip olgularda immün kompleks oluşumunun araştırılması

Amaç: COVID-19 enfeksiyonu sonrası pek çok tip III aşırı duyarlılık reaksiyonları ile ilişkilendirilen olgu bildirilmiştir. Bundan dolayı COVID-19 aşıları sonrası da tip III aşırı duyarlılık reaksiyonlarının tetiklenme olasılığı tartışılmaya başlanmıştır. Çalışmamızda COVID-19 ve/veya aşılamaları ile tip III aşırı duyarlılık reaksiyonları arasındaki ilişkiyi araştırmayı amaçladık. Yöntem: Aşısız, Farklı aşı uygulamalarına sahip ve COVID-19 enfeksiyonu geçirmiş olgulardan, ayrıca farklı aşı uygulamalarına sahip ve COVID-19 geçirmemiş olan toplam 135 olgunun 7-14 gün içerisinde serum örnekleri toplandı. Toplanan serum örneklerinde PEG ile çöktürme yöntemi ile immün kompleks varlığı kalitatif olarak, SARS-CoV-2 Spike RBD/SARS-CoV-2 IgG/ C3a/C5a/IL-6 ELISA yöntemi ile kantitatif olarak, ANCA IIFA yöntemiyle semikantitatif olarak, WBC/nötrofil/trombosit Coulter prensibine göre hematolojik analizör ile kantitatif olarak araştırılmıştır. xxi Bulgular: COVID-19 geçirmiş olgularda klinik seyre göre semptomatik ve asemptomatik gruplar arasında immün kompleks varlığı yönünden anlamlı fark saptanamamıştır. Farklı aşı uygulamalarına sahip ve COVID-19 geçirmiş olgularda aşı rejimine göre heterolog aşı olan grupta anlamlı derecede yüksek immün kompleks varlığı saptanmıştır (p=0,042). Farklı aşı uygulamalarına sahip ve COVID-19 geçirmiş olgularda ≤3 ve >3 doz aşı grupları arasında immün kompleks varlığı yönünden anlamlı fark saptanamamıştır. COVID-19 geçirmiş olgular farklı aşı uygulama tipine göre karşılaştırıldığında anlamlı fark saptanamamış olmasına karşın 4 (%26,7) pozitif olgu ile 2CV+2BNT grubunda en yüksek immün kompleks varlığı saptanmıştır. İmmün kompleks varlığı yaş ve cinsiyet temelli incelendiğinde anlamlı farklılık saptanamamıştır. Diğer parametrelerimizde immün kompleks pozitif olgularda olgu sayısının azlığına bağlı olarak istatistiki hesaplamalar yapılamamıştır. Ancak tüm olgularda immün kompleks varlığı temelinde yapılan çoklu analiz sonucunda WBC ve nötrofil ortalama düzeyleri ileri derecede anlamlı saptanmıştır (sırasıyla p=0,003, p=0,013 ve WBC/OR: 5,880, Nötrofil/OR: 2,655). Sonuç: Verilerimiz COVID-19 ve/veya aşılamalar sonrası immün kompleks gelişebileceğini ve ilintili bu patofizyolojik süreçte bazı immün moleküllerin düzeyinin de artabileceğini akla getirmektedir. Bunun yanında az sayıda olgu da saptansa da artan aşı dozajlarının da bu süreçte proaktif rolünün olabileceğini düşündürmektedir.