Covid 19 pandemi sürecinde çalışan bireylerin stresle başa çıkma tarzlarının somatizasyon düzeyleri ile ilişkisi

COVID 19 pandemisi, tüm dünyayı etkisi altına alan önemli bir halk sağlığı sorunu olarak ülkemizde de etkisini sürdürmektedir. Salgınla değişen yaşam koşullarının bireylerin fiziksel ve ruhsal sağlığı üzerinde etkileri olduğu gözlenmektedir. Bu doğrultuda, toplumun değişen psikososyal süreçlerinin incelenmesinin önleyici ve koruyucu çalışmaların yapılandırılması açısından önem arz ettiği düşünülmektedir. Yapılan bu araştırmada, COVID 19 pandemi sürecinde çalışan bireylerde somatizasyon belirtileri ile stresle başa çıkma tarzları arasındaki ilişki incelenmiştir. Çalışma kapsamında, araştırmacı tarafından oluşturulan çevrimiçi soru formlarına yanıt veren 423 katılımcının verileri değerlendirilmiştir. Katılımcılara, Sosyo-Demografik Bilgi Formu, Somatizasyon Ölçeği ve Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği uygulanmıştır. Araştırmada, somatizasyon ve stresle başa çıkma tarzları alt boyutları cinsiyet, yaş grubu, eğitim düzeyi ve gelir düzeyi bakımından karşılaştırılmıştır. Ayrıca, somatizasyon ve stresle başa çıkma tarzları alt boyutları arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırma bulgularına göre, kadınlarda somatizasyon puanları erkeklere göre anlamlı düzeyde daha yüksektir. Ayrıca, kadınlarda çaresiz ve boyun eğici yaklaşım alt boyutu erkeklere kıyasla daha yüksektir. Yaş değişkenine göre, 26-35 yaş arası katılımcılarda kendine güvenli yaklaşım ve çaresiz yaklaşım puanları en yüksek bulunmuştur. Gelir düzeyine göre, düşük gelir düzeyindeki katılımcıların somatizasyon puanları daha yüksek bulunmuştur. Yüksek gelir düzeyindeki katılımcılarda ise kendine güvenli yaklaşım puanları daha yüksektir. Somatizasyon ve stresle başa çıkma tarzları alt boyutları arasındaki ilişki incelendiğinde, kendine güvenli yaklaşım ve iyimser yaklaşım negatif yönlü; çaresiz yaklaşım ile pozitif yönlü ve anlamlı ilişkili bulunmuştur. Somatizasyonu yordayan değişkenler incelendiğinde, kadın olmak, çaresiz yaklaşım puanlarının yüksek oluşu ve iyimser yaklaşım puanlarının düşük oluşu somatizasyon puanlarının yüksek oluşunu anlamlı düzeyde etkilemektedir. Araştırma bulguları, çalışan bireylerin hem iş hem de COVID 19 pandemi sürecinin stresi sebebiyle somatizasyon belirtileri geliştirme açısından riskli bir grup olduğu ve buna yönelik çalışılan kurumda veya farklı kuruluşlarda önleyici ve koruyucu çalışmaların yürütülebileceği düşünülmektedir.