COVID-19 pandemi sürecinde sosyal destek alma durumunun annelik fonksiyonel durumu ve postpartum depresyon riskine etkisinin incelenmesi

COVID-19 pandemisi fiziksel sağlık sorunlarının yanında korku, anksiyete ve depresyon gibi birçok ruhsal sağlık sorunlarına da neden olmuştur. Toplumun her yaş grubundan ve her kesiminden bireyler bu sorunlardan olumsuz etkilenmiştir. Bu çalışmanın amacı COVID-19 pandemi sürecinde annelerin sosyal destek alma durumunun annelik fonksiyonel durumu ve postpartum depresyon riskine etkisini belirlemek ve aralarındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırma Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde 15 Mart – 15 Haziran 2020 tarihleri arasında doğum yapan 384 kadın ile tanımlayıcı ve kolerasyonel olarak yapılmıştır. Araştırma verileri, kurumdan gerekli yazılı izin ve etik kurul izni alındıktan sonra Mart 2021- Aralık 2021 tarihleri arasında telefon numaraları ile iletişime geçilerek toplanmıştır. Veri toplama aşamasında tanıtıcı bilgi formu, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği, Edinburgh Postpartum Depresyon Ölçeği ve Barkin Annelik Fonksiyonu Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesi için SPSS programı kullanılmıştır. İstatistiksel analizlerde; normallik analizi, iki bağımsız grup arasındaki fark için bağımsız t testi, tek yönlü varyans analizi, Bonferroni, Pearson kolerasyon ve basit ve çoklu doğrusal regresyon analizi uygulanmıştır. Çalışmamızda annelerin Edinburg Postpartum Depresyon Ölçeği (EPDÖ) ortalama puanı 15.86±2.72, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ) ortalama puanı 30.92±9.22 (min:18, max:63) ve Barkin Annelik Fonksiyonu Ölçeği (BAFÖ) ortalama puanı 62.22±10.91 (min:42, max:96) olduğu saptanmıştır. Bu doğrultuda, annelerin postpartum depresyon açısından risk grubunda olduğu, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeğine göre, sosyal desteğin ortalamanın altında olduğu ve Barkin Annelik Fonksiyonu Ölçeğine göre annelik fonksiyonel durumunun ortalamanın üzerinde olduğunu bulunmuştur. Ancak pandemi öncesine göre fonksiyonel durumun azaldığı belirlenmiştir. Annelerin ÇBASDÖ puanları ile EPDÖ puanları arasında negatif yönlü ve orta düzeyde, ÇBASDÖ puanları ile BAFÖ arasında pozitif yönlü ve yüksek düzeyde, EPDÖ puanları ile BAFÖ arasında negatif yönlü ve orta düzeyde ilişki olduğu bulunmuştur. Annelerin sosyal desteği arttıkça, postpartum depresyon riskleri azalmakta ve annelik fonksiyonları artmakta olduğu belirlenmiştir. Covid-19 pandemisinde sosyal desteğin, postpartum depresyon riski ve annelik fonksiyonun üzerinde anlamlı bir etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak; bu çalışmada COVID-19 pandemi sürecinde sosyal desteğin postpartum depresyon riskini azaltmada ve annelik fonksiyonlarını arttırmada etkili olduğu bulunmuştur.