COVID-19 pandemisi sürecinde yükseköğretim açısından açık ve uzaktan öğrenme bileşenlerinin değerlendirilmesi

Covid-19 pandemisi gibi krizlerin oluşturduğu kritik durumlarda, eğitimin sürekliliğinin sağlanması adına çözüm olarak işe koşulan uygulamalar iyi planlanmış, tüm dinamiklerinden yararlanılmış ideal bir Açık ve Uzaktan Öğrenme (AUÖ) değil, ani kararlarla hızlı çözümler üretilmeye çalışılan bir Acil Uzaktan Öğretim olabilmektedir. Dolayısıyla kriz durumlarında nitelikli AUÖ uygulamalarının hayata geçirilebilmesi için kriz öncesinde oluşturulan planlamalara ihtiyaç duyulmaktadır. Ancak planlama öncesinde, öncelikle deneyimlenen krizin değerlendirilmesi gerekmektedir. Buradan hareketle bu araştırmada, yaşanabilecek olası diğer kriz durumlarına hazırlık amacıyla, Covid-19 pandemisi nedeniyle yükseköğretimde ani bir dönüşümle işe koşulan Acil Uzaktan Öğretim uygulamalarının, ilgili uygulamalarda yaşanan problemlerin, ilgili uygulamaların nitelikli AUÖ' ye dönüştürülebilmesine yönelik önerilerin ve yükseköğretimde pandemi sonrası planlamaların belirlenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden Keşfedici Durum Çalışması kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu; Türkiye'de yer alan 14 yükseköğretim kurumu, ilgili her bir kurumdan olmak üzere 14 akademisyen ve 14 öğrenen oluşturmaktadır. Çalışma grubunun belirlenmesinde amaçlı örnekleme yöntemlerinden biri olan ölçüt örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın verileri yarı-yapılandırılmış görüşmeler, dokümanlar ve araştırmacı günlüğü aracılığıyla toplanmıştır. Görüşmeler ve dokümanlar aracılığıyla toplanan verilerin analizinde betimsel analiz ve doküman analizi kullanılmıştır. Veriler AUÖ sistemi bileşenlerinden oluşan tematik çerçeveye göre kodlanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre AUÖ'nin yönetim, öğrenme, etkileşim, teknoloji ve değerlendirme bileşenleri bağlamında, Covid-19 esnasında işe koşulan Acil Uzaktan Öğretim uygulamalarının yükseköğretim kurumlarına göre farklılık gösterdiği, işe koşulan uygulamalarda çeşitli sorunlar yaşandığı, ilgili uygulamaların nitelikli AUÖ uygulamalarına dönüştürülebilmesine yönelik yükseköğretim kurumları tarafından çeşitli adımlar atılması gerektiği görülmektedir. Bunların yanı sıra araştırmada tespit edilen sorunlar ve öneriler karşısında yükseköğretim kurumları tarafından resmi internet sayfalarında paylaşılan salgın sonrası planlamaların sınırlılık gösterdiği görülmektedir.