Open education
78 theses under this subject heading
Açık ve örgün eğitim sosyal bilgiler ders kitapları ve öğretim programında somut olmayan kültürel miras ögelerinin incelenmesi
Bilim ve teknolojide yaşanan gelişmelerle toplumlar ekonomik, kültürel ve sosyal açıdan hızlı bir değişime girmektedir. Bu değişim, toplumların kendilerine özgü oluşturdukları maddi ve maddi olmayan kültürel miraslarını da tehlikeye sokmaktadır. Özellikle, gelenek göreneklerle ve usta-çırak ilişkisi ile nesilden nesle aktarılan yerel kültür ögelerinin zamanla unutulmasına ve yok olmasına yol açmaktadır. Bu nedenle, toplumun bir bakıma kimliği sayılacak somut olmayan kültürel mirasın korunması konusu son derece önemlidir. Bireylerde somut olmayan kültürel mirası korumaya yönelik bilincin oluşturulmasında eğitime büyük görevler düşmektedir. İçinde barındırdığı kazanım, beceri ve değerler düşünüldüğünde, kültürel mirasa duyarlı bir eğitimin verilmesinde Sosyal Bilgiler dersinin önemi yadsınamaz. Kültürel mirasın korunması için bireylere verilecek kültürel miras eğitiminin öğrenme-öğretme sürecindeki en önemli unsuru şüphesiz öğretmenlerdir. Fakat, ülke genelinde her öğretmenin aynı eğitime ve aynı becerilere sahip olması mümkün olmayacağından bu konuda ders kitapları ve öğretim programlarına da büyük görev düşmektedir. Bu yüzden, ders kitabı ve öğretim programının kazandırılmak istenen amaca uygun olarak hazırlanması önemlidir. Diğer yandan, açık öğretim sistemi kapsamında eğitim gören bireyler yüz yüze eğitim fırsatından yararlanamadıkları için açık öğretim sistemi kapsamında okutulan ders kitaplarının da örgün eğitim sistemi ile uygunluk göstermesi gerekmektedir. Bu bağlamda, açık öğretim ders notları, örgün eğitim Sosyal Bilgiler ders kitapları ve öğretim programlarında SOKÜM'e ilişkin bilgi, beceri, değer ve etkinliklere yer verilme durumunun nasıl olduğunu ortaya çıkarmak oldukça önemlidir. Bu çalışmanın amacı, ortaokul açık öğretim ve örgün eğitim Sosyal Bilgiler ders kitapları ve öğretim programlarında SOKÜM ögelerinin incelenmesidir. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak, 5. 6. ve 7. sınıf Sosyal Bilgiler öğretim programları ile örgün eğitim ortaokul Sosyal Bilgiler ders kitapları ve açık öğretim Sosyal Bilgiler 6. ve 7. sınıf ders notları kullanılmıştır. Araştırma kapsamında elde edilen verilerin analizinde NVivo 10 paket programı kullanılmıştır. Araştırmanın program ile ilgili sonucunda; Ortaokul Sosyal Bilgiler Öğretim Programı'nda SOKÜM' ün beş ögesine de yer verildiği, SOKÜM ögeleri ile ilgili kazanım ve etkinlik örneklerinin en fazla kültür ve miras öğrenme alanı kapsamında ve 7. sınıfta yer aldığı, programda en fazla "sözlü gelenekler ve anlatımlar" ögesine yer verildiği, "gösteri sanatları" ile ilgili etkinlik örneklerine 5. ve 6. sınıfta hiç yer verilmediği ancak 7. sınıfta sadece iki konuda gösteri sanatlarının yer aldığı tespit edilmiştir. Örgün eğitim ile ilgili araştırma sonucunda; örgün eğitim ortaokul Sosyal Bilgiler ders kitaplarında SOKÜM ögelerine üç sınıf seviyesinde de yer verildiği, örgün eğitim basamağında SOKÜM ögelerinin en fazla 5. sınıf ders kitabında en az ise 7. sınıf ders kitabında yer aldığı, program ile kıyaslandığında 7. sınıf program ve ders kitabı arasında uyuşmazlıkların olduğu belirlenmiştir. Açık öğretim ile ilgili araştırma sonucunda ise açık öğretim ders notlarında beş ögenin sadece dördüne yer verildiği, örgün eğitim ders kitabı ile karşılaştırıldığında SOKÜM ögelerinin açık öğretim ders notlarında sınırlı şekilde yer aldığı görülmüştür. Araştırma sonuçlarından hareketle, ders kitap ve notlarında SOKÜM ögelerinin dağılımında çeşitliliğin sağlanmasına özen gösterilmesi ve farklı kültürel ögelere değinilmesi; farkındalık yaratmak amacıyla program ve ders kitaplarında SOKÜM vurgusunun daha fazla yapılması; tüm ünitelerle ilişkilendirilerek farkındalık oluşturulmaya çalışılması ve bu konu hakkında farklı çalışmaların yapılması önerilmektedir. Anahtar kelimeler: Sosyal bilgiler, örgün eğitim, açık öğretim, ders kitapları,somut olmayan kültürel miras
Uzaktan yaz okuluna yönelik öğrenci ve öğretim elemanı görüşleri
Uzaktan eğitim, değişik koşullar ve beklentiler içerisinde bulunan bireylere öğrenme imkânı sağlamada bir seçenek olarak, dünyada hızla yaygınlaşan ve gelişen bir eğitim uygulaması haline gelmiştir. Üniversitelerdeki öğrenenlerin yaz okullarından daha aktif bir şekilde yararlanmalarını sağlamak amacıyla yeni bir düzenlemeye ihtiyaç duyulmaktadır. Bu sebeple iklim ve bir takım koşullar göz önünde bulundurulduğunda zamandan ve mekândan bağımsız yürütülecek bir yaz okulu uygulaması gerek öğrenciler gerekse öğretim elemanları açısından bir fırsat olarak düşünülebilir. İlgili alan yazı taraması sonucunda yurt dışında ve ülkemizde yaz okullarında açık ve uzaktan öğrenmeye yönelik sınırlı sayıda araştırmaya ulaşılmıştır. Bu açıdan araştırma konusunun alan yazın açısından bir yeniliği temsil ettiği düşünülmektedir. Bu çalışmanın amacı, üniversite öğrencileri ve öğretim elemanlarının uzaktan yaz okullarına ilişkin görüşleri belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırmanın örneklemini yaz okulu deneyimi olan, uzaktan öğretim tecrübesine sahip 6 öğretim elemanı ve 6 öğrenci oluşturmaktadır. Görüşmeye dayalı nitel araştırma yönteminin kullanıldığı bu çalışmada veriler, öğrenci ve öğretim elemanları için farklı sorulardan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formları kullanılarak toplanmış ve içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırmada, öğrencilerin ve öğretim elemanlarının yaz okuluna ilişkin görüşleri ve yaz okulunda uzaktan öğrenmeye ilişkin görüşleri üstünlükler, sınırlılıklar, uygulama ve öneriler bağlamında değerlendirmeye alınmıştır. Araştırmanın sonucuna göre uzaktan yaz okullarının normal yaz okullarına göre öğrenciler açısından birçok konuda üstünlük sağladığı görülmüştür. Ayrıca öğretim elemanları ve kurum açısından da bir takım üstünlükler tespit edilmiştir. Uzaktan öğrenme ile yaz okullarının hem öğretim elemanı hem de öğrenciler açısından karşılıklı etkileşimin zayıf kalması sınırlılık olarak belirlenmiştir. Öğrenci ve öğretim elemanları görüşlerinden elde edilen bütün bulgular ilgili temalar altında detaylı olarak açıklanmıştır.
Açık ve uzaktan öğrenme sistemlerinde evrensel tasarım
Bu araştırma, Açık ve Uzaktan Öğrenme Sistemlerinin tasarlanmasında Evrensel Tasarım Yaklaşımının sürece nasıl dahil edilebileceğine ilişkin bir çerçeve geliştirmeyi ve sunmayı amaçlamaktadır. Araştırma sürecinde Sistemler Yaklaşımı ve Evrensel Tasarım Yaklaşımı geliştirilecek çerçeve için yolgösterici olmuştur. Sistemler Yaklaşımından Açık ve Uzaktan Öğrenme Sürecinin bir sistem olarak ele alınıp değerlendirilmesinde, Evrensel Tasarım Yaklaşımından ise Açık ve Uzaktan Öğrenme Sistemlerinin tasarlanmasına ilişkin süreçlerde yararlanılmıştır. Araştırmada, Açık ve Uzaktan Öğrenme Sistemlerinde Evrensel Tasarım Yaklaşımının uygulanmasına yönelik çerçevenin geliştirilmesi sürecinde Açık ve Uzaktan Öğrenme Sistemlerinde yer alan paydaşların görüşleri alınmıştır. İlk olarak öğrenen görüşleri alınmış, ardından Açık ve Uzaktan Öğrenme ve/veya Evrensel Tasarım Alanında uzman kişilerin görüşleri Delphi Tekniğiyle alınmıştır. Çerçevenin geliştirilmesi süresince hem nitel hem nicel yöntemler kullanılarak araştırma karma modelde desenlenmiştir. Araştırmada Sıralı Keşfedici Karma Yöntem (Sequential Exploratory Mixed Method) kullanılmıştır. Araştırmanın ilk aşamasında öğrenenlerle yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmış, toplanan nitel veriler betimsel analiz yöntemi kullanılarak çözümlenmiştir. Ardından 35 kişiden oluşan bir uzman paneliyle üç turda tamamlanan bir Delphi çalışması gerçekleştirilmiştir. Birinci turda elde edilen nitel veriler içerik analiziyle, ikinci ve üçüncü turda elde edilen nicel veriler frekans dağılımları, merkezi eğilim ve yayılma ölçüleri hesaplanarak analiz edilmiştir. Araştırmanın tüm evreleri için katılımcılar amaçlı örneklem yöntemi ile seçilmiştir. Araştırmada, alanyazın taramaları ve araştırma sonucunda elde edilen verilere dayalı olarak Açık ve Uzaktan Öğrenme Sistemlerinde Evrensel Tasarım Yaklaşımının uygulanmasına yönelik bir çerçeve önerilmiştir. Çerçeve altı başlıkta toplanan altmış iki maddeden oluşmaktadır. Ayrıca Bilimsel Araştırma Projesi kapsamında yapılmış olan alanyazın taramaları ve araştırmada elde edilen verilere uygun olarak öğrenme sürecinde kullanılacak örnek uygulamalar tasarlanmış ve üretilmiştir. Geliştirilen çerçevenin Açık ve Uzaktan Öğrenme Sistemlerinde Evrensel Tasarım Yaklaşımının Uygulanmasına yönelik olarak kurumlara ve kişilere genel anlamda yol gösterici nitelikte olduğu, tam anlamıyla etkili bir sistemin geliştirilebilmesi için ise alt boyutların üzerinde detaylı olarak çalışılması gerektiği düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Evrensel Tasarım, Açık ve Uzaktan Öğrenme, Delphi Tekniği
Açık ve uzaktan öğrenmede sanal laboratuvarlar: Devre analizi uygulaması
Bu çalışmada, 21. yüzyıl teknolojilerinin etkisi ile eğitimde meydana gelen değişim eğilimleri göz önünde bulundurularak eğitimin ayrılmaz bir parçası olan laboratuvar uygulamaları için geliştirilen ortamlar incelenmiş ve açık ve uzaktan öğrenmede sanal laboratuvarların (SL) uygulanabilirliği araştırılmıştır. Uygulama gerektiren derslerin uzaktan öğrenme yoluyla verilmesinin, bilgi ve teoriye dayalı derslerden daha zor olduğu düşünülmekte ve çoğu uzaktan eğitim sağlayan kurum uygulama gerektiren disiplinlerden kaçınmaktadır. Dijital çağın laboratuvarlar için sunduğu çözümlerden biri olan SL ortamları, uygulama etkinliklerinin uzaktan gerçekleştirilebilmesi fırsatını sunmaktadır. Bu çalışmada, SL kullanımı, Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Elektrik Enerjisi Üretim, İletim ve Dağıtımı Önlisans Programı'ndaki "Devre Analizi Laboratuvarı" dersi kapsamında araştırılmış ve iki ve üç boyutlu SL ortamları, öğrenme yönetim sistemleri aracılığı ile öğrenenlere sunulmuştur. Karma yöntem tasarımlarından keşfedici sıralı tasarım yaklaşımının kullanıldığı bu çalışmada öğrenenlerin SL kullanım niyetleri, Teknoloji Kabul Modeli temel alınarak oluşturulan araştırma modeli çerçevesinde incelenmiş ve ayrıca SL kullanmayan öğrenenlerin kullanmama nedenleri araştırılmıştır. Nitel verilerin analizinde içerik analizi ve nicel verilerin analizinde ise SL kullanmayanlar için betimsel istatistikler ve parametrik olmayan testler ve SL kullananlar için Kısmi En Küçük Kareler yapısal eşitlik modellemesi kullanılmıştır. Çalışma sonucunda; geliştirilen araştırma modelinin, öğrenenlerin SL kullanım niyetlerini anlama ve açıklama konusunda yararlı bir teorik model olduğu görülmüştür. SL'nin kullanılmama nedeni olarak zaman yetersizliği bulunmuş, yaş ve deneyime bağlı olarak anlamlı farklılıklar görülmüştür. Bu çalışmadan çıkan sonuçlar, SL'nin etkili bir şekilde eğitim sürecine entegre edilebilmesi ve öğrenenler tarafından benimsenerek SL kullanımının artırılması ve yaygınlaştırılması açısından kurumlara yol gösterici olacaktır. Anahtar Sözcükler: Sanal laboratuvar, Açık ve uzaktan öğrenme, Teknoloji kabul modeli, Kısmi en küçük kareler
Açık ve uzaktan öğrenme sistemlerinde kümeleme analizi yöntemiyle öğrenen gruplarının belirlenmesi
Bu araştırmanın amacı, 2014-2015 eğitim-öğretim yılında Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Sistemine kayıtlı öğrenenlerin özelliklerini analiz ederek kümelere ayırmak, öğrenen türleri ve özelliklerine uygun stratejilerin belirlenmesine yön göstermektir. Açıköğretim Sisteminde öğrenim gören 43.106 öğrenene uygulanan anket verileri ile bu öğrenenlerin kurum veritabanlarındaki bilgileri birleştirilerek elde edilen veri kümesinin kullanıldığı bu çalışmada, öğrenen gruplarını elde etmek için tanımlayıcı veri madenciliği yöntemlerinden biri olan kümeleme analizi kullanılmıştır. Kümeleme analizi ile grupları elde etmek için IBM SPSS Modeler 14.2 yazılımında veriler üzerinde deneysel çalışmalar yapılmış ve veri setinin özelliklerine uygun olan algoritma TwoStep olarak belirlenmiştir. Araştırmanın sonucunda, hazırlanan veri seti üzerinde yapılan TwoStep algoritması ile üç küme elde edilmiştir. Bu kümelerin boyutları %36,9, %35,7 ve %27,5 olarak dağılmıştır. Kümelerin belirlenmesindeki en ayırt edici özellikler akademik başarı notu, aylık gelir, çalışılan sektör, çalışma süresi, cinsiyet, internet erişim olanağı, medeni durum, iletişim araçları sahipliği ve yaş olarak belirlenmiştir. Bu çalışmadan elde edilen sonuçlar ile öğrenen odaklı akademik, yönetsel, kurumsal ve destek hizmetlerine yönelik kararların alınması kolaylaşabilir, bu grupların özelliklerine uygun olarak hizmetlerin farklılaştırılmasına ve tasarlanmasına destek olunabilir. Anahtar Kelimeler: Açık ve Uzaktan Öğrenme Sistemleri, e-ÖğrenenlerinGruplandırılması, Kümeleme Analizi, Segmentasyon, TwoStep Algoritması.
Eşzamanlı çevrimiçi öğrenme ortamlarında açık ve uzaktan öğrenenlerin transaksiyonel uzaklık algısının belirlenmesi
İlk olarak Dewey tarafından ortaya atılan transaksiyon kavramı Moore tarafından uzaktan öğrenme ortamlarına uyarlanmıştır. Moore'a göre transaksiyonel uzaklık öğrenen ve öğreten arasında olası yanlış anlaşılmalara neden olabilecek psikolojik ya da iletişimsel bir boşluktur. Transaksiyonel uzaklık öğrenenlerin motivasyonlarını, katılımlarını ve öğrenmeye karşı tutumlarını etkileyebilmektedir. Uzaktan eğitim veren yüzlerce kurs ve programın sistematik analizini yapan Moore, öğrenen özerkliği, diyalog ve yapının transaksiyonel uzaklığın boyutlarını belirleyen ve öğrenme sürecini etkileyen üç önemli değişken olduklarını ortaya koymuştur. Bu üç değişken arasındaki etkileşim transaksiyonel uzaklığın boyutlarını belirlemektedir. Alanyazında transaksiyonel uzaklıkla ilgili farklı noktalara odaklanan pek çok çalışma yapılmış olmasına rağmen bu kavrama yönelik net bir tanım bulunmamaktadır. Bu araştırmanın amacı transaksiyonel uzaklık kuramının diyalog, yapı ve öğrenen özerkliği bileşenleri ile transaksiyonel uzaklık arasındaki ilişkinin düzeyini araştırmak ve Anadolu Üniversitesi, Açıköğretim sistemi, e-Seminer Projesi kapsamında eşzamanlı çevrimiçi öğrenme programlarına devam eden açık ve uzaktan öğrenenlerin memnuniyet düzeyi ve algılanan öğrenme çıktıları ile bu bileşenler arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bu araştırmanın evrenini 2014-2015 bahar döneminde açılmış olan 180 e-seminer dersine çevrimiçi eşzamanlı olarak devam etmekte olan 434 açık ve uzaktan öğrenen oluşturmaktadır. Araştırmada 37 maddeden oluşan ankete doğrulayıcı faktör analizi uygulanarak gizil ve gözlenen değişken ilişkileri test edilerek bileşenlerinin yapısal eşitlik modeli oluşturulmuştur. Araştırmanın sonucunda diyalog ve transaksiyonel uzaklık değişkenleri arasında negatif anlamlı, yapı bileşeninin alt faktörlerinden birisi olan ders uygulaması ile transaksiyonel uzaklık arasında pozitif anlamlı bir ilişki elde edilmiştir. Yapı bileşeninin alt faktörlerinden birisi olan ders tasarımı ile transaksiyonel uzaklık arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Ayrıca öğrenen özerkliği ile transaksiyonel uzaklık arasında anlamlı bir ilişki bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu çalışmadan elde edilen sonuçlar ile transaksiyonel uzaklığın operasyonel tanımına katkı sağlanması ve açık ve uzaktan öğrenenlerin transaksiyonel uzaklık algısına yönelik Türkçe bir ölçek ortaya konularak uzaktan eğitim alana katkı sağlanması hedeflenmektedir. Ayrıca bu çalışmada elde edilen sonuçlar ile Anadolu Üniversitesi gibi açık ve uzaktan öğrenim imkanı sunan diğer kurumların da karar süreçlerine ve eğitim politikalarına destek sağlanacağına inanılmaktadır.
Yetişkinlerin açık ve uzaktan öğrenmeyi tercih etme nedenlerinin demografik özelliklerine göre andragojik bir yaklaşımla incelenmesi
İçinde bulunduğumuz yüzyılda eğitim anlayışımız büyük bir değişim içerisine girmiştir. Bu değişim sosyoloji, ulaşım, ekonomi, teknoloji, bilişim ve iletişim gibi birçok alandan önemli ölçüde etkilenmektedir. Bütün bu ve benzeri alanlardaki hızlı gelişim göz önünde bulundurulduğunda, kişilerin eğitimden beklentileri de artmaktadır. Bilgiye ulaşmadaki kolaylık ve günlük yaşamdaki yüksek tempo, eğitimde zaman ve mekân kısıtlamasını ortadan kaldırmaktadır. Özellikle yetişkin eğitimi için birçok özelliğiyle daha avantajlı bir model olan açık ve uzaktan öğrenme her geçen gün daha fazla önem kazanmaktadır. Bunun öneminin farkındalığıyla, bu tez araştırmasının amacı yetişkinlerin açık ve uzaktan öğrenmeyi tercih etme nedenlerinin yaş, cinsiyet, gelir düzeyi, çalışma durumu, medeni durum ve yerleşim yeri türü gibi demografik özelliklerine göre andragojik bir yaklaşımla incelenmesidir. Andragoji, en temel anlamıyla, yetişkin öğrenmesine yardım etme bilim ve sanatı olarak tanımlanabilir. Andragoji yaklaşımına dayalı yetişkin eğitimi, günlük yaşam problemlerine acil çözüm getirebilen, öğrenenlerin öğrenme süreçlerinin her aşamasına dâhil oldukları, yetişkinlerin günlük yaşamdaki sorumluluklarıyla sürdürebildikleri, yetişkinlerin deneyimlerini öğrenme süreçlerinde kullanabildiği ve bireysel farklılıklardan kaynaklanan farklı eğitim ihtiyaçlarını karşılayabilen bir modeldir. Araştırmanın katılımcılarını Anadolu Üniversitesi Açık Öğretim Fakültesine kayıtlı öğrencilerden online anketi dolduran ve cevapları geçerli olan 4247 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışmada nicel baskın karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın gerçekleştirilmesinde, öncelikle konuyla ilgili alan yazında mevcut olan araştırmalar incelenmiştir. Daha sonra, uzman görüşleri ve pilot uygulama tekniğiyle Açık öğretim öğrencilerinin görüşleri de alınarak, Açık ve Uzaktan Öğrenmeyi Tercih Nedenleri Anketi hazırlanmıştır. Anket öğrencilere online olarak sunulmuştur. Veri toplama sürecinin sonunda, nicel ve nitel verilerden elde edilen bulguların açık ve uzaktan öğrenmeyi tercih nedenleri ile ilgili olarak birbirlerini destekler nitelikte olduğu görülmüştür. Bu bulgu açık ve uzaktan öğrenmenin, örgün öğretime ulaşmada yaşanan zorluklar ve kısıtlı imkânlardan dolayı değil sahip olduğu esnek yapı, hizmet çeşitliliği ve yükseköğretimde yeni fırsatlar sağlayan özelliklerinden dolayı tercih edildiğini gösterir niteliktedir. Yetişkinler zaman ve mekân esnekliği, yeni kariyer fırsatları elde etmek, yaşam boyu öğrenme ve kişisel gelişim gibi nedenlerle açık ve uzaktan öğrenmeyi tercih ettiklerini belirtmişlerdir. Ayrıca, nitel bir veri olarak yetişkinlerden açık ve uzaktan öğrenmeyle ilgili alınan öneriler incelendiğinde, yetişkin öğrenenlerin açık ve uzaktan öğrenme modeli konusunda farkındalık ve bilinçli olma düzeylerinin yüksek olduğu ortaya çıkmıştır. Bu araştırmanın alana sağlayacağı katkı bakımdan önemi, alan uzmanlarının öğrenenlerin tercih nedenleri ve alanla ilgili görüşleriyle ilgili bilgi sahibi olarak, sistemin gelişmesinde hedef kitle olan yetişkin öğrenenlerin görüş ve beklentilerine bağlı olarak düzenlemeler ve öğrenme faaliyetler yapılabilecek olmasıdır.
Kitlesel açık ve uzaktan öğrenmede başarının açık uçlu sorularla ölçülmesine yönelik bir sistemin tasarımı, uygulanması ve değerlendirilmesi
Ölçme araçları, amaca ve amacın işaret ettiği bilişsel düzeye göre çeşitlenebilmelidir. Akademik başarının farklı düzeylerde ölçülebilmesi için sadece çoktan seçmeli sorulardan değil, doğru-yanlış, boşluk doldurma, eşleştirme, kısa cevaplı ve açık uçlu uzun cevaplı sorulardan da yararlanılmaktadır. Özellikle açık uçlu sorular, derinlemesine ve kalıcı öğrenmeleri ortaya çıkarabilmek ve öğrenenin öğrendiklerini uyarlayabilmesine imkân tanıyabilmek için kullanılmaktadır. Açık uçlu sorular öğrenene kendi öğrenmeleri üzerinden yaklaşılabilmesine ve kendi fikirlerini yansıtabilmesine olanak tanır. Ancak kitlesel açık ve uzaktan öğrenme uygulamalarında açık uçlu soruların hazırlanması ve cevapların okunmasının zorluğundan dolayı yeterince kullanılamadığı bilinmektedir. Bu bağlamda yapılması planlanan çalışmada, açık ve uzaktan öğrenmede başarının değerlendirilmesinde açık uçlu soruların kullanılmasına olanak tanıyacak bütünsel bir sistemin tasarlanması, uygulanması ve pedagojik, yönetsel ve teknolojik açından değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Tasarım tabanlı araştırma yönteminin kullanıldığı çalışmada analiz, tasarım, geliştirme, uygulama ve değerlendirme adımlarına bağlı kalınmıştır. Açık ve uzaktan öğrenme sistemlerindeki değerlendirme sınırlılığına bir çözüm getireceği ve farklı kurum ve kuruluşlara bütünsel bir sistem olarak değerlendirme süreçlerinde açık uçlu soruların kullanılmasına yönelik bir model oluşturacağı ön görüsü çalışmanın önemini ortaya koymaktadır. Çalışma sonunda Açıköğretim sisteminde açık uçlu soruların kullanılmasına yönelik yeni bir sistemin öğrenci, eğitmen ve yönetici bağlamında etkili, verimli, çekici ve sürdürülebilirliği katılımcıların görüşlerine bağlı olarak analiz edilmiş ve geliştirilen sistemin gerekliliğinin ne düzeyde olduğu sonuçlarda ifade edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Açık ve Uzaktan Öğrenme, Açıköğretim Sistemi,Değerlendirme, Açık Uçlu Sorular, Tasarım Tabanlı Araştırma, Sistem Tasarımı
Uzaktan eğitim yönetiminde balanced scorecard kullanımı ve AÖS örneği
Çok hızlı bir değişimin olduğu küresel ekonomik sistemde kurumların değişime ayak uydurup ayakta kalabilmeleri için sürekli olarak doğru ölçme ve doğru değerlendirme yapabilmeleri gerekir. Sadece faaliyet raporları ve finansal tablolardan oluşan geleneksel ölçüm sistemleri, bunun için yetersiz kalmaktadır. Günümüzde, kurumların doğru ölçüm ve değerlendirme yapabilmeleri için kullanılan bir yöntem olan "Balanced Scorecard" sistemi, hızlı bir şekilde geleneksel ölçüm sistemlerinin yerini almaktadır. Bu çalışma, Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Sisteminde karma yöntemin en gelişmiş stratejisi olan "yakınsayan paralel karma yöntem deseni" kullanılarak bir uygulama olarak yapıldı. Çalışmanın evrenini 2014 ile 2018 yıllarındaki veriler oluşturdu. Çalışmada hem nicel hem de nitel yöntemler kullanıldı. 2014 ile 2016 yılları arasındaki veriler kurum çalışanları ile görüşmeler yöntemiyle elde edilirken, 2016- 2017 akademik yılı için mevcut veriler ile birlikte yeni anketler de yapıldı. Çıkan sonuçlara göre 2017-2018 yılı için tahminler yapılarak hedefler oluşturuldu. Bu araştırmada finansal boyut, öğrenciler boyutu, içsel süreçler boyutu ve öğrenme-gelişme boyutu olmak üzere Balanced Scorecard'ın dört boyutu kullanıldı. Bu boyutlar altında oluşturulan ölçütlerle sürekli bir iyileştirmenin olacağı geri bildirimli bir sistem kurulması amaçlandı. Anahtar Sözcükler: Uzaktan Eğitim, Balanced Scorecard, Açıköğretim Fakültesi
21. yüzyıl vatandaşlığının geliştirilmesinde açık ve uzaktan öğrenme: Bir metafor analizi araştırması
İçinde ulunduğumuz yüzyıl, kendi normlarını da beraberinde getirmiş ve vatandaşların da bu teknoloji ile harmanlanmış yaşam biçiminin sahip olduğu normlara ayak uydurmalarını gerekli kılmıştır. Günümüz vatandaşlık anlayışı, kişilerin iyi bir birey olarak yetişmesi ve bununla birlikte kendinin ve çevresinin farkında ve yine kendine ve çevresine saygılı birey olması ile tanımlanabilir. Temel hak ve özgürlüklere sahip olma, bunların farkında olma ve ulusal ve evrensel boyutlarda bu konuların uygulanmasına hassasiyet gösterebilme vatandaşlık olgusunun temellerini oluşturmaktadır. 21. yüzyıl vatandaşlığı ve 21. Yüzyıl yeterlilikleri konusu günümüzde oldukça yaygın bir şekilde tartışılmaktadır. 21. yüzyıl vatandaşlık eğitimi yukarıda bahsedilen başlıkların dışında yaratıcı, eleştirel düşünen, katılımcı, işbirliği, içinde çalışabilen, empati becerisine sahip, çevresine duyarlı bireyler yetiştirme başlıklarını da kapsamaktadır. İçinde bulunduğumuz yüzyılda ister dijital yerli isterse dijital göçmen olsun vatandaşların tümü dijital teknolojilerle iç içedir. Eğitim süreçlerinde olduğu gibi hemen her alanda bireyler teknolojinin aktif kullanımıyla karşılaşmaktadırlar. Kişilerin teknolojiye maruz kalma oranları arttıkça, teknolojinin sorumsuzca ve zararlı kullanımları da artmaktadır. Teknolojinin uygunsuz ve etik dışı kullanımından doğacak olan olası tehlikelere ilişkin farkındalık düzeyi de oldukça düşüktür. Bu noktada 21. Yüzyıl vatandaşlık becerilerinin toplumun her kesiminden vatandaşa ulaştırılmasının büyük önem taşıdığı düşünülmektedir. Açık ve uzaktan öğretim, toplumun tüm kesimlerine hitap eden bir öğretim yaklaşımı olmakla birlikte, toplumun tüm kesimlerine bu eğitimi en esnek şekilde götürmeyi hedeflemiş bir yaklaşımdır. Böylesine etkin bir öğretim yaklaşımının dijital vatandaşlık normlarının günümüz topluluklarına kazandırılmasında etkin bir rol oynaması beklenmektedir. Avrupa Birliği Çoçukları Online Raporunda (2014) Türkiye'deki vatandaşların, özellikle 16-24 yaş arası, oldukça yüksek oranda dijital teknolojileri kullandıkları ortaya çıkmıştır. Bu da Türkiye'de büyük kitlelere eğitim veren Açık ve Uzaktan Öğrenme kurumlarının 21. Yüzyıl vatandaşlığı gibi önemli bir konuya programlarında yer vermelerinin kritik değerini ortaya koymaktadır. Kitleler üzerinde etkisi yadsınamaz olan Açık ve Uzaktan Öğrenmeyi böylesine önemli bir konu için etkin hale getirip, en üst seviyede bundan faydalanmanın oldukça akılcı bir uygulama olacağı öngörülmektedir. Bu bağlamda gerçekleştirilen bu projenin amacı, Anadolu Üniversitesi Açıköğretim sistemine kayıtlı öğrenciler ile birlikte ulusal ve uluslararası düzeyde alan uzmanlarının metafor analizi yoluyla Açık ve Uzaktan Öğrenmenin 21. Yüzyıl vatandaşlık becerilerinin kazandırılmasındaki etkinliğine ilişkin görüş ve önerilerini belirlemektir. Bu amaç doğrultusunda hem alan uzmanlarının hem açık ve uzaktan öğretim öğrencilerinin görüşlerinin belirlenmesinde nitel araştırma yöntemlerinde metafor analizinden yararlanılmıştır. Anahtar Sözcükler: Açık ve Uzaktan Öğrenme, 21. Yüzyıl vatandaşlık eğitimi, metafor analizi
Açık ve uzaktan öğrenmede öğrenme analitikleri kontrol panelinin geliştirilmesi: Öğrenme Bulutu
Açık ve uzaktan öğrenme bağlamındaki öğrenme analitikleri uygulamalarına yeni bir bakış açısı sunmayı amaçlayan bu çalışma kapsamında, Öğrenme Bulutu olarak adlandırılan yeni bir öğrenme analitikleri sistemi geliştirilerek kullanılabilirliğine ilişkin araştırmalar yapılmıştır. Çalışmanın öğrenme analitiklerine ilişkin alanyazın araştırması, atıf verilerine dayalı iki aşamalı sistematik bir yaklaşım çerçevesinde desenlenmiştir. Birinci aşamada; öğrenme analitiklerine ilişkin Web of Science veri tabanında yer alan akademik yayınların analizi yapılmıştır. İkinci aşamada ise; öğrenme analitikleri tüm detayları ile tanımlanarak tarihsel gelişimi ortaya konulmuştur. Öğrenme analitiklerine ilişkin süreçler, teknikler, araçlar, bağlantılı çalışma alanları ve uygulama örnekleri incelenmiştir. Son olarak öğrenme analitiklerine ilişkin etik tartışmalar vurgulanmıştır. Araştırma süreci; geliştirme, uygulama ve değerlendirme olmak üzere üç bölümden oluşmaktadır. Geliştirme sürecinde Öğrenme Bulutu'nun teknik altyapısı kurularak, öğrenen etkinlikleri takip mekanizmaları ve kullanıcı kontrol panelleri geliştirilmiştir. Araştırmanın uygulama süreci, Avrupa'daki eğitim-iş uyuşmazlığının azaltılması amacıyla hayata geçirilen EMLT açık ve uzaktan öğrenme sistemi kapsamında gerçekleştirilmiştir. Bu süreçte, Avrupa Birliği Erasmus+ Programı tarafından desteklenen EMLT Projesine katılan öğrenenlerin öğrenme etkinliklerinin takip edilmesi, depolanması ve analiz edilmesi amacıyla Öğrenme Bulutu kullanılmıştır. Son aşama olan değerlendirme sürecinde ise nicel araştırmalar altında sınıflandırılan betimsel tarama modeli çerçevesince Öğrenme Bulutu'nun kullanılabilirliğini belirlemeye yönelik analizler yapılmıştır. Ayrıca öğrencilerin Öğrenme Bulutu'nun kullanılabilirliğine ilişkin memnuniyet düzeylerinin ders başarısı, motivasyon, bilgisayar ve internet kullanım düzeyi, veri paylaşım tercihleri ve kitlesel açık çevrimiçi ders deneyimi bakımından farklılık gösterip göstermediği istatistiksel olarak açıklanmaya çalışılmıştır. Çalışmanın son bölümünde, araştırma sorularına ilişkin elde edilen bulgulara, bulgular doğrultusunda ulaşılan sonuçlara ve sonuçlara bağlı olarak geliştirilen önerilere yer verilmiştir. Anahtar Sözcükler: Açık ve Uzaktan Öğrenme, Öğrenme Analitikleri, Kontrol Paneli, xAPI, Experience API, Kitlesel Açık Çevrimiçi Dersler, Öğrenme Bulutu, Öğrenme Yönetim Sistemleri
Açık ve uzaktan yükseköğretimde öğrenme ortamlarında videonun kullanımı: Türkiye'deki uygulamalara ilişkin değerlendirmeler
Bu çalışmanın amacını, Türkiye'de açık ve uzaktan yükseköğretim eğitim programlarında videonun nasıl kullandığının uzman görüşlerine dayalı olarak ortaya çıkartılması oluşturmaktadır. Ayrıca Türkiye'de yükseköğretimde açık ve uzaktan öğrenme ortamı olarak videonun eğitim amaçlı olarak farklı kullanım özelliklerinin ve güncel eğilimlerinin neler olduğu literatür taraması ile ele alınmıştır. Bu çalışmada, yöntem olarak nitel veri toplama teknikleri ile veriler elde edilmiş, elde edilen verilere dışarıdan bir müdahale yapılmamıştır; sadece var olan durum araştırılmıştır.
Açık ve uzaktan öğrenenlerin mobil öğrenme okuryazarlık becerilerinin incelenmesi
Bu araştırma, Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Sistemi'ne kayıtlı açık ve uzaktan öğrenenlerin mobil öğrenme okuryazarlık becerilerinin, demografik özellikleri, teknolojiye erişim olanakları ve tercihleri ile olan ilişkisini tespit etmeyi ve bu bağlamdaki gereksinimleri belirlemeyi amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda yapılan alanyazın taraması ile oluşturulan mobil öğrenme okuryazarlığı anketi seçilen örnekleme uygulanmış, sonuçlar, temel bileşenler analizi, bağımsız örneklemler t-testi, ANOVA gibi istatistik yöntemleri kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma bulguları, mobil öğrenme okuryazarlığı becerilerinin üç alt boyut (teknik, bilişsel ve sosyal) çerçevesinde incelenebileceğini ve farklı öğrenen grupları arasında anlamlı farklar olduğunu göstermiştir. Mobil teknolojileri kullanarak Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Sistemi'nin sunduğu e-öğrenme hizmetlerinden faydalanan öğrenenlerin, mobil öğrenme okuryazarlığı becerilerine ilişkin ortalamalarının, bu hizmetlerden faydalanmayan öğrenenlerin ortalamalarından yüksek olduğu görülmüştür. Öğrenenlerin mobil olmayan teknolojilere sahip olma durumları ile mobil öğrenme okuryazarlığı becerileri arasında ise anlamlı bir ilişkiye rastlanamamıştır. Bu çalışma kapsamında geliştirilen ve uygulanan anket aracının, gelecekte gerçekleştirilecek mobil öğrenme okuryazarlığı ölçeği çalışmalarına da ışık tutacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Açık ve Uzaktan Öğrenme, Mobil Öğrenme, Bilgi Okuryazarlığı, Mobil Öğrenme Okuryazarlığı, Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Sistemi
Açık Öğretim Fakültesi Arapça ders kitaplarının temel dil becerileri açısından değerlendirilmesi
Bir dili öğrenmede temel dil becerilerinin edinilmesi çok önemlidir. Özellikle bu dil Arap Dili gibi Türkçe'den farklı bir yapıya sahip ise temel dil becerilerinin edinilmesi hayati öneme sahiptir. Türkçe ile Arapça arasında gramer yapısı, cümle kuruluşu, kelime türetme yöntemlerinin farklı olması ve her iki dilin farklı dil ailelerine mensup olması bunun önemini daha da artırmaktadır. Bununla birlikte dil bilgisi kuralları bir dilin iskeletini oluşturuken temel dil becerileri o dile hayat veren ruh mesabesindedir. Yabancı dil öğretiminin temelini teşkil eden dil bilgisinin yanı sıra, anlama ve anlatma becerileri olarak da bilinen dinleme, okuma, yazma ve konuşma becerileri temel dil becerilerinin özünü oluşturmaktadır. Bunun yanında Arap diline ait sözlü ve yazılı anlatıma dair eserlerin anlaşılması için temel dil becerilerinin geliştirmesi son derece önemlidir. Biz bu çalışmamızda Açık Öğretim Fakültesi Arapça Ders kitaplarını ele alarak, temel dil becerileri açısından inceleyip değerlendirmeye çalıştık. Ayrıca konuları ele alırken yeterli sayıda örnek vererek konuların daha iyi anlaşılması için çaba sarf ettik. Çalışmamızın Arap Dilinin öğreniminde karşılaşılan sorunların aşılmasında bir nebze de olsa katkı sağlamasını ümit ederiz.
Yükseköğretimde açık ve uzaktan eğitim fakültesi öğrencilerine yönelik kütüphane hizmetleri
Araştırmanın merkezi konumunda olan üniversite kütüphaneleri, kullanıcısı olan herkese hizmet vermekle yükümlü kurumlardır. En geniş kullanıcı kitlesi öğrenciler olan üniversite kütüphaneleri, eğitimde fırsat eşitliğini sağlamak amacıyla da kritik bir rol oynamaktadır. Eğitimde fırsat eşitliğini sağlayabilmek için sadece örgün eğitim öğrencilerine değil açık ve uzaktan eğitim öğrencilerine de hizmetler sunması beklenmektedir. Bu nedenle çalışmada, açık ve uzaktan eğitim öğrencilerinin bilgi gereksinimlerini karşılarken kütüphaneden yararlanıp yararlanmadıkları ve kendilerine sunulan hizmetlere yönelik farkındalık saptamaları yapılmıştır. Aynı zamanda kütüphanelerin bu gruba yönelik hizmetler geliştirip geliştirmediği ve bu öğrencilere yönelik kütüphane hizmetleri konusunda farkındalık kazandırma çalışmaları yapıp yapmadığı irdelenmiştir. Bu çerçevede söz konusu kullanıcıların deneyimlerini içeren veriler anket uygulamasıyla derlenmiş ve analiz edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre öğrencilerin sunulan kütüphane hizmetleri konusunda farkındalıklarının düşük olduğu görülmüştür. Kütüphanelerin de bu öğrenci grubuna yönelik çalışmalar yapması gerektiği ortaya konulmuştur. Çalışma, açık ve uzaktan eğitim öğrencileriyle söz konusu üniversite kütüphanelerinin eksikliklerini ortaya koymakla birlikte kütüphanelerin bu alandaki rolünü güçlendirmeye yönelik öneriler de sunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Açık ve Uzaktan Eğitim, Açıköğretim, Kütüphane Hizmetleri, Uzaktan Kütüphane Hizmetleri
Irak'ta (Musul şehri) ilköğretim düzeyinde uzaktan eğitim sisteminin seviyesi
Bu araştırma, Irak Eğitim Bakanlığı'na bağlı (özel-devlet) ilkokullarda faaliyet gösteren uzaktan eğitim sisteminin uygulanmasında e-öğrenmeyi analitik açıklama ve anketin kullanımıyla tespit etmeyi amaçlamaktadır. Bu çalışma hem araştırmacılara hem de eğitim kurumlarına hizmet eden önemli sonuçlar sağlamada büyük rolü olan uzaktan eğitim alanında internet uygulamalarını kullanmanın sorunlarını belirlemek için önemli amaç ve ilkeleri güçlendirmektedir. Cinsiyet, kurum, mesleki kıdem, eğitim durumu, branş ve uzaktan eğitim bilgisine göre ayrımcılığın belirlenmesi amacıyla T-testi hesaplamaları ve varyans analizi yapılmıştır. Birinci bölümde Musul şehrinde uzaktan eğitim ile ilgili her şey ve e-öğrenme uygulamalarının detayları tanımlanmış ve bu alanda daha önce yapılmış bazı çalışmalardan bahsedilmiştir. İkinci bölüm, veri toplamak için kullanılan yöntemin bir tanımını ve her adımın bir açıklamasını içeriyor. Üçüncü bölümde veriler istatistik programına girilmiş ve çalışmanın sonuçları çıkarılmıştır. Daha sonra dördüncü bölümde sonuçlar tartışılmış ve bulguların ışığında araştırmacı gerekli önerileri koymuştur. Öğretmenlerin uzaktan eğitime yönelik tutum düzeyleri ortalama değere yakın olmakla birlikte negatif çıkmıştır. Cinsiyet, yılların deneyimi, eğitim düzeyi ve branşın uzaktan eğitime yönelik tutumunda anlamlı bir farklılık göstermediği bulunmuştur. Ayrıca, öğretmenlerin devlet okullarında mı yoksa özel okullarda mı çalıştıkları, uzaktan eğitim hakkında bilgisi olan veya olmayan öğretmenler ile uzaktan eğitime yönelik tutumları arasında anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Anahtar kelimeler: uzaktan eğitim, e-öğrenme, açık öğretim, yüz yüze eğitim.
Özel eğitim kurumlarında hizmet kalitesinin arttırılmasına yönelik yönetim faaliyetleri ?Açıköğretim ve KPSS kursları üzerine bir uygulama?
Günümüzde hizmet sektörü hızla gelişme göstermekte, bununla birlikte hizmetlerde kalite kavramı da önem kazanmaktadır. Hizmet sektörleri arasından ön plana çıkan sektörlerden biri de eğitim sektörüdür. Küreselleşme ile birlikte tüm dünyada ve ülkemizde kaliteli eğitim üzerinde durulması gereken önemli konulardan biri haline gelmiştir. Kaliteli bir eğitim için de eğitim hizmetlerinin odak noktası olan öğrencilerin eğitim hizmetlerinden beklentilerini ve algılarını çok iyi bir şekilde anlamak ve sunulacak eğitim hizmetlerini bu bilgiler doğrultusunda şekillendirmek gerekmektedir. Tüm bunların ardından hizmeti satın alan müşterinin izlenmesi önem taşımaktadır. Hizmetin en iyi şekilde sunumu aynı zamanda müşteriler için hizmet kalitesinin bir göstergesidir. Buna göre işletme yönetimine ve tüm personele, müşteri memnuniyeti sağlayarak, kalitenin arttırılması yönünde büyük bir görev düşmektedir.Her sektörde olduğu gibi eğitim sektöründe de hızla artan bir rekabet söz konusudur. Zamanla hız kazanan teknolojik gelişmeler, bilgiye istenilen yerden ve istenildiği zamanda, istenilen formatta kolay ulaşımın sağlanması ile birlikte müşteriye firmalar tarafından çok fazla seçenek sunulmaktadır. Rekabetin şiddeti arttıkça müşteriler kendilerine sunulan seçenekler karşısında daha bilinçli ve daha seçici davranmaktadırlar. Bu durum aynı zamanda sınavlarda başarı sağlamak ya da başarılarını arttırmak amacıyla özel eğitim kurumlarına ücret karşılığı devam etmekte olan öğrencileri de içerisine almaktadır. Yeni müşteriler kazanmak ve eski müşterileri elde tutmak amacıyla işletme yönetiminin hizmet sunumunda çok dikkatli ve titiz çalışarak tüm işletme birimlerini bu konuda uyarması gerekmektedir. Yönetim fonksiyonları dikkate alındığında müşterilere ürün ve hizmetlerin etkin bir şekilde üretimi, etkili pazarlama faaliyetleri ile müşteriye tanıtımı, pazarlanması, uygun finans olanaklarının sağlanması, örgütün yönetimi ve personelin organize edilmesi, tüm süreçlerde sürekli olarak kalitenin kontrol edilmesi gerekmektedir.Bu çalışmada gerekli olan literatür çalışmasının ardından Açıköğretim ve KPSS kursları üzerinde hizmet kalitesi ve müşteri memnuniyeti incelenmiş, sonucunda hizmet kalitesinin arttırılması konusunda yönetime düşen görevler belirlenmiştir.Anahtar Kelimeler: 1) Hizmet, 2) Kalite, 3) Hizmet Kalitesinin Arttırılması, 4) Eğitim Hizmetleri, 5) Müşteri Memnuniyeti
Akademisyenlerin ikinci üniversite ile ilgili görüşleri: Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi örneği
Uzaktan eğitim, yüz yüze eğitim sisteminin alternatifi olarak Türkiye'de de yaygın olarak kullanılmaktadır. Uzaktan eğitim alt yapısına sahip olan açık öğretim sistemi, birçok insan için tercih sebebi olmaktadır. En az ortaöğretim mezunu olan herkes açık öğretim hizmeti sunan üniversitelerinin hedef kitlesi olmaktadır. Sınavsız ikinci üniversite uygulaması ise yükseköğretim öğrencileri ve mezunlarının yararlanabildiği bir uygulamadır. Türkiye'de bu sistemi ilk olarak Anadolu Üniversitesi uygulamaya başlamış daha sonra birçok üniversite de uygulamaya başlamıştır. Açık öğretim ve ikinci üniversite sisteminin daha fazla üniversite bünyesinde uygulanmaya başlamıştır. Bu çalışmanın amacı açıköğretim sisteminin esas hedef kitlesi olması beklenmeyen akademisyenlerin açıköğretim ve ikinci üniversite uygulamalarına ilişkin görüşlerini belirlemektir. Bu amaç hazırlanan anket formu Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesinde uygulanmış ve uygulama sonucunda geçerli 299 anket formu elde edilmiştir. Anket verileri istatistik programı araçlığıyla analiz edilmiştir. İstatistiki analizler sonucunda akademisyenlerin açık öğretim ve ikinci üniversite uygulamalarına ilişkin pozitif bakış açılarına sahip oldukları hatta akademisyenlerin yaklaşık %30'unun bu sistemden yararlanmayı düşündükleri görülmüştür. Ayrıca açıköğretim öğrencisi olan akademisyenlerin yaklaşık %64'ü bu öğrenciliği hobi olarak gördüğünü belirtmişlerdir.
Açık ve uzaktan öğrenmede etkileşim aracı olarak web 2.0 teknolojilerinin kullanımı: Kurumsal bir sosyal ağ sitesinin özelliklerinin belirlenmesi
Uzaktan Eğitim kavramı günümüzden yaklaşık 100 yıl önce öğrenenlerin evde eğitim görmelerini sağlamak fikriyle ortaya çıkmıştır. Hayat boyu öğrenme kapsamında, öğrenenlerin zamandan ve mekandan bağımsız bir şekilde bir çok medya ve ortam desteği ile öğrenmelerini sağlayan uzaktan eğitim zamanın ve teknolojinin gelişimi doğrultusunda farklı araç ve yöntemler kullanmıştır. Mektupla (yazışarak) öğrenme ile başlayan Açık ve Uzaktan Eğitim uygulamalarında, günümüzde web teknolojileri aktif olarak kullanılmaktadır. Senkron ve asenkron şekilde öğrenmeye olanak sağlayan web teknolojileri, öğrenenlerin kurumla, öğreticilerle, içerikle, diğer öğrenenlerle ve arayüzle etkileşim kurabilmesine olanak sağlamaktadır.Etkileşim unsurunun eğitimdeki önemi göz önüne alındığında birçok farklı yolla etkileşime olanak sağlayan web 2.0 ortamları zamanla eğitsel amaçlarla formal ya da informal olarak kullanılmaya başlanmıştır.Çalışmada amaç; Açık ve Uzaktan eğitimde, etkileşim sağlayacak bir ortam olarak tasarlanacak bir sosyal ağ sitesinin sahip olması gereken özellikleri saptamaktır. Bu özellikler saptanırken Moore'un Etkileşimsel Uzaklık Kuramı göz önüne alınacaktır. Öncelikle, var olan etkileşim durumunu tespit etmek için, ülkemizde milyonlarca öğrenene açık ve uzaktan öğretim imkanı sunan Anadolu Üniversitesi'nin öğrenenleri için var olan e-öğrenme eğitim ortam ve materyallerinin kullanım sıklıkları ve amaçları belirlenmiştir. Daha sonra öğrenenlerin, kurum haricinde kullandıkları web 2.0 ortamlarını ve kullanım amaçları ile sıklıklarını tespit edilmiştir. Böylece kurum tarafından sağlanan ortamlardaki etkileşim ve öğrenenlerin kurum dışı sunulan ortamlardaki etkileşimleri göz önüne alınarak yeni oluşturulacak ortam için değerlendirmeler yapılmıştır.Çalışma Nicel Araştırma Yöntemi ile desenlenmiştir. Belirtilen amaçların gerçekleştirilebilmesi için Anadolu Üniversitesi'nde Açıköğretim ve uzaktan öğretim göre öğrenenlerinin fikirlerini alındığı bir anket tasarlanmıştır. Hazırlanan anketler hem e-öğrenme ortamlarını kullanan öğrenenler hem de yüz yüze eğitime katılan öğrenenlere uygulanmıştır.Gönüllü katılımcılardan oluşan örneklem 2464 öğrenenden oluşmuştur.Dünyada ve Türkiye'de uygulanan örneklerin incelenmesi, literatür taraması yapılması ve anket analiz sonuçlarının değerlendirilmesi ile Anadolu Üniversitesi'nin Açık ve Uzaktan öğretim öğrenenlerinin kullanımına yönelik Web 2.0 ortamı olan sosyal ağ sitelerinin sahip olması gereken özellikler belirlenmiştir. Çalışma sonucunda, ortam tasarlanırken dikkat edilmesi gereken özellikler ile ilgili öneri niteliğinde bir sunum gerçekleştirilmiştir.
Açık ve uzaktan öğrenmede etkileşimli senaryo tasarımı
Eleştirel ve yaratıcı düşünce 21. yüzyıl öğrenenlerinin geliştirmesi gereken önemli becerilerdir. Bu araştırma, açık ve uzaktan öğrenme ortamlarında eleştirel ve yaratıcı düşünceyi geliştirmek için, etkileşimli öğrenme senaryosunda hangi unsurların bulunması gerektiğini ortaya çıkarmayı ve etkileşimli öğrenme senaryo tasarımına yönelik bir kontrol listesi oluşturmayı amaçlamaktadır. Belirlenen amaç doğrultusunda Hetagoji kuramı ve Sorgulamaya Dayalı Öğrenme kuramı çalışmanın kuramsal çerçevesini oluşturmaktadır. Bu anlamda çalışma, etkileşimli senaryo oluşturma sürecine Hetagojik bir yaklaşımla Sorgulamaya Dayalı Öğrenme bağlamında bütüncül bir bakış açısı oluşturarak alanyazına katkı sağlaması açısından önemlidir. Çalışma nitel araştırma yaklaşımlarından biri olan durum çalışması ile desenlenmiştir. Veriler, yarı yapılandırılmış görüşme formlarıyla yüz yüze ve çevrimiçi olarak yedi alan uzmanıyla görüşme yapılarak toplanmıştır. Toplanan veriler, NVivo12 paket programıyla analiz edilerek, dört ana tema, on altı tema, elli beş alt temaya ulaşılmıştır. Bu bağlamda oluşturulan kontrol listesi genel olarak; önceki bilgiyle yeni bilgiyi bütünleştirme, süreç içinde öğrenene başarı mutluluğu yaşatma, farklı öğrenme stillerine yönelik farklı öğrenme yolu seçenekleri sunma, dallanma yapıları ve oryantasyon eklentisi oluşturma, açık uçlu soruları, örnek olayları, yaşamdan hikâyeleri, tartışma forumlarını bütün sürece yayma, uygun yazılım seçme şeklinde özetlenebilir.
Açık ve uzaktan öğrenenlerin 21. yüzyıl öğrenme becerileri düzeyleri ile açık ve uzaktan eğitim ortamlarındaki bağlılık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu araştırmanın amacı açık ve uzaktan öğrenenlerin 21. yüzyıl öğrenme becerileri düzeyleri ile açık ve uzaktan eğitim ortamlarındaki bağlılık düzeyleri arasında ilişki olup olmadığını belirlemektir. Araştırma ilişkisel tarama modelinde desenlenmiştir. Araştırma evrenini 2020-2021 eğitim-öğretim yılında Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesinde öğrenim gören öğrenenler oluşturmaktadır. Seçkisiz örneklem alma sürecinde veri toplama araçları Açıköğretim Fakültesi Öğrenci Bilgi Sistemine yüklenmiş, araştırma hakkında bilgi verilerek veri toplama aracı 4629 öğrenene ulaştırılmıştır. Bilgilendirme sonucunda gönüllü olarak çalışmaya katılan 2784 öğrenenden veri toplanmıştır. Veriler "21. Yüzyıl Öğrenme Becerileri" ve "Açık ve Uzaktan Öğrenme Ortamlarında Öğrenci Bağlılığı" ölçekleri ile elde edilmiştir. Verilerin istatistiki değerlendirilmesi ve analiz edilmesinde SPSS 22 ve JASP paket programları kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre, araştırmaya katılan açık ve uzaktan öğrenenlerin 21. yüzyıl öğrenme becerileri düzeyleri ile açık ve uzaktan eğitim ortamlarında öğrenci bağlılık düzeylerinin orta düzeyin üzerinde oldukları, 21. yüzyıl öğrenme becerilerine sahip oldukları, açık ve uzaktan eğitim ortamlarında öğrenci bağlılıkları gösterdikleri tespit edilmiştir. Araştırmaya katılan öğrenenlerin yaşlarına, cinsiyetlerine, medeni durumlarına, çalışma durumlarına, mezun oldukları öğrenim seviyelerine ve öğrenim gördükleri programa göre 21. yüzyıl öğrenme becerileri ve alt boyutları arasında istatistiksel olarak anlamlı farkların olduğu belirlenmiştir. Araştırmaya katılan öğrenenlerin cinsiyetlerine, mezun oldukları öğrenim seviyelerine ve öğrenim gördükleri programa göre açık ve uzaktan eğitim ortamlarındaki öğrenci bağlılıkları ve alt boyutları arasında da istatistiksel olarak anlamlı farkların olduğu belirlenmiştir. Araştırma sonucunda açık ve uzaktan öğrenenlerin 21. yüzyıl öğrenme becerileri düzeyleri arttıkça açık ve uzaktan eğitim ortamlarındaki öğrenci bağlılık düzeylerinin de arttığı, 21. yüzyıl öğrenme becerileri düzeyleri azaldıkça açık ve uzaktan eğitim ortamlarındaki öğrenci bağlılık düzeylerinin de azaldığı tespit edilmiştir.
Transhumanist çağda açık üniversitelerin yeniden yapılandırılması için bir stratejik plan oluşturulması
Bu araştırmanın temel amacı; teknoloji, genetik, biyoloji gibi farklı disiplinlerde gözlemlenen gelişmelerin ışığında başlayacağı öngörülen transhumanist çağda transhumanizm çerçevesinde oluşacak ihtiyaçlarının, öğrenme bağlamında açık üniversitelerin hizmetlerine nasıl yansıyacağı ve bu yansımanın bir sonucu olarak stratejik planlarında hangi unsurlara yer verilmesi ve stratejik planda neler olması gerektiğinin ortaya konulmasıdır. Araştırmanın kuramsal dizeyini transhumanizm bağlamında bireysel, kurumsal ve toplumsal ihtiyaçlar ve açık üniversitelerin stratejik planlarının geleceğe bakış kısmında yer alan misyon, vizyon, stratejik amaçlar, stratejik hedefler, performans göstergeleri, izleme ve değerlendirme boyutları oluşturmaktadır. Bu araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden fenomenoloji yöntemi ile çalışılmıştır. Araştırma kapsamında transhumanizm alanında aktif olarak çalışmakta olan ve alanın öncüleri olarak kabul edilen transhumanistlerle, açık ve uzaktan öğrenme alanında uzun yıllardır deneyimli alan uzmanlarının görüşlerine başvurulmuştur. Araştırmanın ilk aşamasında kuramsal matris oluşturulduktan sonra, bu matristen yola çıkılarak görüşme soruları hazırlanmıştır. Görüşme sorularının uzman görüşü değerlendirmelerinden ve son hallerini almalarından sonra transhumanistlerle görüşmeler ve açık ve uzaktan öğrenme alan uzmanları ile arama konferansı yapılmıştır. Elde edilen verilerin analizleri sonucunda ana tema ve kavramlara ulaşılmış, bulgular ve yorumları fenomenolojik yöntemle hazırlanmıştır. Elde edilen bulgularla yalnızca transhumanist çağ için açık üniversitelerin stratejik plan unsurları değil, transhumanist gelecek için bugünden yapılması gereken hazırlıklar da ortaya çıkarılmıştır. Araştırmanın sonucunda daha önce tanımlanmamış olan transhuman tipleri; genetik, biyolojik, teknolojik ve kriyojenik transhumanlar olarak tanımlanmıştır. Ayrıca bireysel ihtiyaçlar çerçevesinde açık üniversitelerin stratejik planlarında ihtiyaç duyabilecekleri unsurlar olarak; yeni öğrenme yolları gelişeceği, transhuman ile diğer insanlar arasında öğrenme ve dijital uçurumların oluşabileceği, bireylerin kendi özelleştirilmiş öğrenme yapılarını keşfetmeleri gerekliliği, özel öğrenme deneyimlerinin geliştirilmesi gibi maddeler öne çıkmıştır. Kurumsal boyutta ise özellikle teknolojik alt yapı ve teknolojik hazır bulunuşluğun sağlanması, özel öğrenme yollarının hazırlanması, etik kural ve yaptırımların uygulayıcısı olması, araştırma ve geliştirme projeleri ile hazır bulunuşluk sağlanması, teknolojik yeterlik, yeni yaşam ortamlarına hazırlık, geçmiş öğrenmelerin tanınması ve sürdürülebilirliği gibi unsurlar öne çıkmıştır. Toplumsal boyuta bakıldığında öne çıkan maddeler ise; transhumanın toplumsal kabulü, yeni kültürel yapıların gelişmesi, ekonomik ve kültürel katkının sağlanması olarak sıralanabilir. Araştırmanın sonunda bireylere, kurumlara ve toplumlara yönelik transhumanist çağ gereksinimleri ve kurumların stratejik planlarının uygulamaları ile ilişkili önerilere de yer verilmiştir.
Açık ve uzaktan öğrenmede sorgulayıcı öğrenme toplulukları odaklı ders tasarımı
Yirminci yüzyıl gereksinimlerine göre geliştirilen öğrenme paradigması 21. yüzyıl becerilerini desteklemekte yetersiz kalmaktadır. Dolayısıyla, bu beceri setlerini destekleyecek öğrenme tasarımlarının denenmesine ihtiyaç duyulmaktadır. Bu nedenle, bu çalışma bireysel çalışma modeline dayalı kitlesel AUÖ programındaki bir dersin Sorgulayıcı Öğrenme Toplulukları odaklı olarak tasarımlanmasını ve çeşitli değişkenler bağlamında değerlendirilmesini kapsamaktadır. Çalışmada, Açıklayıcı Sıralı Karma Desen kullanılmıştır. Öğrenme analitikleri, öğrenci bilişim sistemi verileri, çevrimiçi ölçme araçları, tartışma formu ve canlı ders iletileri ve nitel görüşmeler olmak üzere farklı veri kaynaklarından veri toplanmıştır. Öğrenenlerin çoğunlukla öze dönük etkileşime yöneldikleri ve bireyler arası etkileşim kaynaklarını kıyasla daha az tercih ettikleri saptanmıştır. Öğrenenlerin bulunurluk algılarının, memnuniyet ve motivasyon seviyelerinin yüksek olduğu ve kendilerini olumlu kişilik özellikleriyle betimledikleri gözlenmiştir. Kültür bağlamında yüksek oranda bireyselcilik ve güç aralığı gözlenmekte; belirsizlikten kaçışın orta-üstü olduğu görülmektedir. Etkileşim türlerinin öğrenen başarısı ve öğrenen memnuniyeti üzerinde olumlu bir etkiye sahip olduğu saptanmıştır. Kültürel yönelim boyutlarından bireyselcilik ve güç aralığının etkileşim türü tercihlerine etki ettiği tespit edilmiştir. Motivasyonel yönelimlerden içsel ve dışsal motivasyonun bireyler arası etkileşime etki ettiği gözlenmiştir. Kişilik özelliklerinin etkileşim türlerine etkisi istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Bireyler arası etkileşimin tüm bulunurluklara etki ettiğini gösterirken, öze dönük etkileşimin sadece sosyal bulunurluğa etki ettiği gözlenmiştir. Bulunurluklar öğrenen memnuniyetine farklı düzeylerde anlamlı olarak etki etmektedir ancak bulunurlukların öğrenen başarısı üzerindeki etkisi istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Öğrenenlerin başlangıçta oryantasyon sorunları yaşamış olmalarına rağmen genel anlamda uygulamadan memnun oldukları gözlenmiştir. Nicel verilerden elde edilen bulguları destekleyecek biçimde nitel veri geliştirilen ders tasarımının tüm bulunurluk boyutlarını destekleme potansiyeli olduğu göstermektedir.
E-öğrenmede gösterge paneli kullanımının öğrenenin arayüz etkileşimi ve akademik başarısına etkileri
Öğrenme ortamlarının dijital ortamlara taşınmasıyla öğrenme süreçlerini geliştirmek için öğrenenlerin dijital kayıtları kullanılmaya başlanmıştır. Bu amaçla gerçekleştirilen çalışmalar alanyazında Öğrenme Analitikleri kapsamında değerlendirilmektedir. Kuramsal temellere ve uygulamalara yönelik çalışmaların sayısı hızla artmıştır. Ancak öğrenme analitiklerinin somut bileşeni olan gösterge panellerine ve etkilerine yönelik yeterli çalışmaya ulaşılamamıştır. Ulaşılan bazı uygulamaların ağırlıklı olarak öğretmenlere ve yöneticilere yönelik yapıldığı görülmüştür. Kitlesel açık ve uzaktan öğretim kurumlarında öğrencilere yönelik bir çalışma öğrencilerin kendi süreçlerini gözlemleyebilmesi açısından oldukça önemlidir. Bu nedenle Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Sistemi eKampüs ortamında gösterge panelinin geliştirilmesi, uygulanması ve değerlendirilmesi süreci ile panelin kullanımının öğrenenlerin arayüz etkileşimi ve akademik başarısına etkisi tezin amacını oluşturmaktadır. Bu tez çalışması tasarım tabanlı araştırma biçiminde desenlenmiştir. Tasarım tabanlı araştırma süreçlerinde üç iyileştirme döngüsü gerçekleştirilmiştir. İyileştirme döngüsü içerisinde 8 alan uzmanından ve 37 öğrenciden alınan görüş ve önerilere uygun olarak gösterge paneli tamamlanmıştır. Gerçekleştirilen uygulamalar ile gösterge paneli tasarım ve özelliklerine ilişkin önemli bulgulara ulaşılmıştır. Panelin kullanımının öğrencilerin e-öğrenme etkileşimlerine etkilerini belirlemek amacıyla Mann-Whitney U testinden yararlanılmıştır. 15321 öğrencinin verileri ile yapılan test sonucunda gösterge panelini kullanan ve kullanmayan öğrencilerin e-öğrenme etkileşimleri arasında kullanan öğrenciler lehine istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur. Ancak akademik başarı açısından 1858 öğrencinin ara sınav deneme sınavı, 950 öğrencinin dönem sonu deneme sınavı ve 15392 öğrencinin dönem sonu notlarının karşılaştırılmasına dayalı olarak gerçekleştirilen t-testi sonucunda gösterge paneli kullanan ve kullanmayan öğrencilerin ortalamaları arasında istatistiksel farklılık bulunamamıştır. Bunun sebebi gösterge panellerinin akademik başarıyı etkileyebilecek düzeyde olabilmesi için daha uzun süreli etkileşim gerektirmesi olabilir. Gösterge paneli tasarım süreçlerine ve ileride yapılabilecek araştırmalara yönelik öneriler sunulmuştur.