COVID-19 salgınının turizm sektörü üzerindeki etkisi: Türkiye örneği

Turizmin ülkelerin ekonomileri içerisindeki yeri ve önemi oldukça yüksektir. Turizmin, ekonomi üzerinde gelir yaratıcı etkisine sahip olması, ödemeler bilançosu dengesi üzerinde pozitif katkılar sağlaması ve istihdam üzerinde yarattığı olumlu etkisi gibi ülke ekonomileri açısından birçok yararı bulunmaktadır. Turizm talebinin esnek olması; turizmin kriz, savaş, terör, doğal afet, salgın hastalık gibi olumsuz durumlardan en çok etkilenen sektörlerden biri olmasına sebebiyet vermektedir. Bugüne kadar Dünyada medyana gelen Veba, SARS, Domuz Gribi, Ebola gibi hastalıkların Dünya Turizm ekonomisinde büyük kayıplara sebebiyet verdiği bilinmektedir. Dünyada ilk olarak 2019 yılının Aralık ayında Çin ülkesinin Wuhan eyaletindeki, deniz ürünleri ile canlı hayvan satışının yapıldığı bir pazarda ortaya çıktığı tespit edilen yeni Koronavirüs (COVID-19) çok hızlı bir şekilde tüm dünyaya yayılmış ve her yeri etkisi altına almıştır. Bu çalışmada COVID-19 salgının Türkiye'deki turizm sektörü üzerinde yarattığı etki araştırılmış, söz konusu etki öncelikle turizmden elde edilen gelir, ülkeye giriş ve çıkış yapan ziyaretçi sayıları, ortalama kalış süreleri, tesis doluluk oranları, tesis geceleme süreleri ele alınarak incelenmiş ve yapılan inceleme sonucunda COVID-19 salgını sebebiyle turizm gelirinde, ziyaretçi sayılarında, otel doluluk oranlarında çok ciddi oranda düşüşler yaşanarak turizm sektörünün oldukça olumsuz etkilendiği sonucuna varılmıştır. Daha sonrasında 2020:03 ile 2020:12 dönemi arasındaki, COVID-19 salgını kaynaklı günlük vaka ve günlük ölüm sayıları ile Borsa İstanbul'da işlem göre turizm şirketlerinin hisse performansını gösteren BİST Turizm endeksi arasındaki ilişki zaman serisi analizi yöntemi ile incelenmiş, yapılan analiz sonucunda ise COVID-19 kaynaklı vefat sayıları ile turizm sektörü arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmiş ve vefat sayısındaki %1'lik bir artışın, turizm sektöründe % 0.036 negatif etki meydana getirdiği sonucuna ulaşılmıştır.