Çukurova bölgesindeki pulmoner tüberkülozlu hastaların balgam örneklerinden izole edilen mycobacterium tuberculosis suşlarında pirazinamid direncinin moleküler mekanizmalarının araştırılması

Tüberküloz (TB), bilinen en eski hastalıklardan birisidir. Günümüzde özellikle çoklu ilaca dirençli (MDR- ÇİD) ve yaygın ilaca dirençli (XDR – YİD) Tüberküloz basilleriyle enfekte olmuş hasta sayısının artması, hastalığın kontrolündeki en büyük problemdir. Ancak ileri moleküler metotlarla direncin moleküler mekanizması tespit edilerek uygun tedavi rejimleri kısa sürede belirlenebilmektedir. Bu çalışmada T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Kurumu Adana Bölge Tüberküloz Laboratuvarına bağlı 8 ildeki hastane ve Verem Savaş Dispanserinde (VSD'de) pulmoner tüberküloz veya şüpheli temas öyküsü ile takip edilen hastalara ait klinik materyallerden izole edilen 100 M. tuberculosis kompleks suşunun genotipik ve fenotipik yöntemlerle 97'sinin M. tuberculosis (%97), 3'ünün M. bovis (%3) olduğunu, antibiyotik duyarlılık testi, sonucunda izolatların 59'unun PZA dirençli (%59), 41'inin ise PZA duyarlı (%41) olduğu tespit edilmiştir. PZA direncinden sorumlu genlerin DNA dizi analizi sonucunda 3 PZA doğal dirençli M. bovis hariç, kalan 56 PZA dirençli izolatın 49'unda pncA (%88) ve 9 izolat da ise panD (%16) mutasyonu, PZA duyarlı 41 izolatın, 8'inde de pncA (%20) ve 5'inde panD (%12) mutasyonu tespit edilmiştir. 3 PZA dirençli ve 1 PZA duyarlı izolatlarda hem pncA hem panD mutasyonuna sahip olduğu görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Tüberküloz, İlaç direnci, Pirazinamid, PncA, PanD