Çukurova Üniversitesi öğrencilerinde uyku hijyeni ve riskli davranışların değerlendirilmesi

Amaç: Bu araştırmada Çukurova Üniversitesi öğrencilerinin uyku hijyenleri ile riski davranışlarının değerlendirilmesi ve bunların birbirleri ile olan ilişkisinin ortaya konulması amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Çukurova Üniversitesi Medikososyal Merkezi'nin İlçe Meslek Yüksekokullarında gerçekleştirdiği Sağlık Eğitim Programı çerçevesinde toplantı başlamadan önce salonda bulunan tüm öğrenciler çalışmaya davet edildi. Sosyodemografik Bilgi Formu, Uyku Hijyen İndeksi Ölçeği ve Riskli Davranışlar Ö̈lçeği-Üniversite Formu kullanılarak toplanan veriler istatistik paket programı ile analiz edildi. Bulgular: Yaş ortalaması 21,04±2,34 (18-40) yıl olan %59,2'si erkek 407 öğrencinin %42,1'i ailesi ile kalmaktaydı. Katılımcıların geceleri uyku süresi 6,44±1,76 saat, yatakta geçirdikleri süre 8,37±2,27 saat, Uyku Hijyen İndeksi puanı ortalaması 34,66±6,89 olarak hesaplandı. Uyku Hijyen İndeksinden en yüksek puan alan ifade "Yatma saatinde uyanıklığı arttırıcı (örneğin; bilgisayar oyunları, internet veya temizlik) şeyler yaparım" idi. Yatakta geçirilen süre ortalaması yurtta kalanlarda (p=0,001) ve odasını birileriyle paylaşanlarda daha uzundu (p=0,018). Ailesi ile kalanlarda (p=0,000) ve odasını birileriyle paylaşmayanlarda uyku hijyeni daha iyiydi (p=0,003). Uyku hijyeni ile antisosyal davranışlar, alkol kullanımı, sigara kullanımı, intihar eğilimi, beslenme alışkanlıkları, okul terki, madde kullanımı arasında zayıf-orta derecelerde istatiksel olarak anlamlı ilişkiler bulundu. Sonuç: Katılımcıların uyku süreleri, uyku hijyen durumları ve riskli davranışları literatürle uyumludur. Literatüre katkı olarak uyku kalitesi ile benzer olarak uyku hijyeni ile riskli davranışlar arasında ilişki saptanmıştır. Ayrıca, yatma saatinde uyanıklığı arttırıcı davranışların sıklığı, yatakta geçirilen sürenin uzunluğu ve bu sürenin odasını biriyle paylaşanlarda anlamlı olarak daha fazla olması dikkat çekici bulunmuştur. Sağlık Eğitim Programı'na uyku hijyeni konusunun da eklenmesi, öğrencilerin riskli davranışlarını azaltmaya ve uyku hijyenlerini arttırmaya yönelik uygun girişimler planlanması önerilir. Anahtar Sözcükler: Uyku hijyeni, riskli davranışlar, üniversite öğrencileri