Dahiliye yoğun bakım ünitesinde yatan hastalarda deliryum ve ilişkili faktörler

Amaç: Bu çalışma, dahiliye yoğun bakım ünitesinde yatan hastalarda deliryum ve ilişkili faktörlerin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışma, Temmuz 2022-Şubat 2023 tarihleri arasında Diyarbakır Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gazi Yaşargil Eğitim ve Araştırma Hastanesi dahiliye yoğun bakım ünitesinde yürütülmüştür. Çalışmanın örneklemini dahiliye yoğun bakım ünitesine yatan 103 hasta oluşturmuştur. Çalışma verileri, Hasta Tanıtım Formu, Glasgow Koma Skalası (GKS), Yoğun Bakım Ünitesi Konfüzyon Değerlendirme Ölçeği (YBÜ-KDÖ), Hemşirelik Deliryum Tarama Ölçeği (H-DTÖ) ve Standardize Mini Mental Test (SMMT) kullanılarak toplanmıştır. Çalışmanın verileri SPSS (IBM SPSS Statistics 26) adlı paket program kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular: Yaş sınıflarına göre SMMT skorları açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmiştir (F=4,376; p=0,006). Eğitim düzeylerine göre H-DTÖ skorları açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmiştir (χ2=12,504; p=0,006). Birlikte yaşanılan kişilere göre SMMT skorları açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmiştir (Z=-2,246; p=0,025). Nazogastrik tüp (NG) kullanım durumuna göre H-DTÖ skorları açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmiştir (Z=-2,316; p=0,021). NG kullanım durumuna göre SMMT skorları açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmiştir (Z=-2,695; p=0,007). H DTÖ skoru ile SMMT skoru arasında negatif yönde, orta derecede ve istatistiksel olarak anlamlı ilişki tespit edilmiştir (r=-0,617; p<0,001).Sonuç: Çalışmada yoğun bakım ünitesinde yatan hastalarda yaş, eğitim düzeyi, birlikte yaşanan kişi ve nazogastrik tüp kullanımı açısından deliryum ile ilişkili faktörler olarak bulunmuştur. H-DTÖ ve SMMT arasında anlamlı ilişki bulunmuştur. Deliryum multifaktöriyel bir sendrom olduğu için deliryuma zemin hazırlayacak faktörlerin bilinmesi deliryumun önlenmesinde oldukça önemlidir. Bu nedenle deliryumun erken tanımlanması için eğitim programlarının yapılması ve hastaların deliryum yönünden takip edilmesi önerilmektedir. Anahtar Sözcükler: Deliryum, Yoğun Bakım Ünitesi, Hemşirelik