Değerler eğitimi temalı resimli çocuk kitaplarının incelenmesi

Bu araştırmanın amacı, erken çocukluk dönemine yönelik değerler eğitimi temalı resimli çocuk kitaplarının incelenmesidir. Bu amaçla, resimli çocuk kitapları, doküman incelemesi yöntemiyle resimleme, içerik, değerler ve gelişim alanları yönünden analiz edilmiştir. Araştırma kapsamında, erken çocukluk dönemine yönelik değerler eğitimi serisi yayımlayan dört farklı yayınevine ait toplam 38 resimli çocuk kitabı incelenmiştir. Bu kitaplar; Türkiye Diyanet Vakfı (15 kitap), İş Bankası (5 kitap), Kırmızı Kedi Çocuk (10 kitap) ve Nar Çocuk (8 kitap) yayınevlerinden seçilmiştir. Araştırma verileri, 'Resimli Öykü Kitaplarını Değerlendirme Ölçeği', '3-6 Yaş Çocuk Kitabı İnceleme Formu' ve araştırmacının hazırladığı 'Resimli Çocuk Kitaplarını Değerler Açısından İnceleme Formu' kullanılarak toplanmıştır. Araştırma bulgularına göre, incelenen kitaplarda arkadaşlık, güven, yardımlaşma, sorumluluk, saygı ve sevgi gibi birçok değer ele alınmıştır. En sık işlenen ana değerler ise sorumluluk, özgüven, saygı, sevgi, paylaşma, yardımlaşma, merhamet ve sabır olarak belirlenmiştir. Değerler eğitimi serilerindeki kitaplar resimleme ve içerik özellikleri açısından incelendiğinde, Kırmızı Kedi Çocuk yayınlarının diğer yayınevlerine göre daha yüksek puan aldığı belirlenmiştir. Bu yayınevinin kitaplarında, değerlerin bireysel ve toplumsal bir bakış açısıyla, tek bir olay örgüsü içinde işlendiği tespit edilmiştir. Türkiye Diyanet Vakfı yayınlarına ait resimli çocuk kitaplarında, değerlerin genellikle öğüt veren bir dille sunulduğu ve bazı eserlerde çocuğun gelişimsel özelliklerinin göz ardı edildiği tespit edilmiştir. İş Bankası yayınlarına ait kitaplarda değerlerin hem toplumsal hem de bireysel bağlamda ele alındığı, ancak değerlerin aktarımı sırasında bazı olumsuz örneklerin kullanıldığı saptanmıştır. Nar Çocuk yayınlarında ise öğüt veren bir dilin tercih edildiği, serinin bazı kitaplarının çocukların gelişim özelliklerini desteklemeye yönelik ölçütleri karşılamadığı ve eserlerde tek bir değere odaklanılmadığı belirlenmiştir. İnceleme sonucunda, değerler eğitimi serilerinde çocukların dil gelişimi, bilişsel gelişim, kişilik ve toplum gelişimlerine katkı sağlayabilecek özelliklere sahip resimli çocuk kitapları olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Erken Çocukluk Dönemi, Değerler Eğitimi, Çocuk Edebiyatı, Resimli Çocuk Kitabı