Demografik özelliklerin satın alma kararları üzerindeki etkisinin davranışsal iktisat bağlamında incelenmesi: Malatya örneği

Tüketicilerin satın alma davranışlarını etki eden unsurlar hakkında kaynaklarda birçok çalışmaya yer verilmiştir. Tüketicilerin kararlarında rasyonellikten ne şekilde uzaklaştıkları açıklanmaya çalışılmış ve satın alma kararlarını etkileyen tuzaklar üzerine birçok çalışma yapılmıştır. Bu çalışmalar incelendiğinde demografik özelliklerin satın alma kararlarına doğrudan etkisi olan bir faktör olduğu görülmektedir. Bu çalışmada, bazı demografik özelliklerin tüketicilerin satın alma kararları üzerindeki etkisinin davranışsal iktisat bağlamında incelenmesi ve çıkan sonuçların daha önce yapılmış olan çalışmalarla karşılaştırılması amaçlanmaktadır. Literatürde yer alan çalışmalardan toplanan bilgiler ışığında cinsiyet, medeni durum, yaş, eğitim, aylık gelir, yaşadığı yer, çocuk sayısı ve meslek değişkenleri bağımsız değişken olarak belirlenmiştir. Çalışma 2019 yılında Malatya ilinde gerçekleştirilmiştir. Araştırma yöntemi olarak betimsel tarama yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada kullanmak için anket yöntemine başvurulmuştur. Hazırlanan anket güvenirlik analizleri yapıldıktan sonra Malatya'da yaşayan 500 katılımcıya uygulanmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen verilerin analizi için IBM SPSS 17 istatistik paket programı kullanılmıştır. Ankette yer alan maddelere normallik testi uygulanmış ve maddelerin normal bir dağılım gösterdiği tespit edilmiştir. İki değişkenden oluşan cinsiyet ve medeni durum bağımsız değişkenleri ile satın alma kararları arasındaki ilişkinin belirlenmesi için t-testi yapılmıştır. İkiden fazla değişkene sahip olan yaş, eğitim durumu, aylık gelir, yaşadığı yer, çocuk sayısı ve meslek bağımsız değişkenleri ile satın alma kararları arasındaki ilişkiyi belirlemek için ise Anova testi uygulanmıştır. Hangi maddeler arasında farklılaşma olduğunu belirlemek amacıyla Post Hoc testlerinden Tukey tercih edilmiştir. Çıkan sonuçlar tablolar halinde sunulmuş ve yorumlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Davranışsal İktisat, Tüketici, Rasyonellik, Tüketici Davranışları, Satın Alma Kararı