Deniz dibi tarama işleminden çıkan malzemenin değerlendirilmesi ve faydalı kullanımı

Global olarak sürekli artış gösteren deniz taşımacılığı, gemi trafiği ve gemi boyutlarında gözle görülür bir artışı beraberinde getirmektedir. Türkiye'de mevcut limanlarının bakımı için bile tarama işlemi gerekli ve çok önemli olduğundan, yüksek miktarda tarama malzemesi kaçınılmaz olarak açığa çıkmaya devam edecektir. Bu gerçek, tarama malzemesinin sürdürülebilir yönetimini çok önemli hale getirmektedir. Bugüne kadar ülkemizde bu malzeme büyük ölçüde denize dökülerek bertaraf edilmiştir. Bu çalışma, tarama projeleri ve malzeme yönetimi konusunda karar vericileri, taranmış malzemenin faydalı kullanımına yönelik alternatif seçenekler içeren bir kılavuz sunmayı amaçlamaktadır. Bu amaçla, malzemenin çeşitli faydalı kullanım ihtimallerini belirleyecek olan özelliklerinin saptanması gerekecektir. Ayrıca bu çalışma kapsamında, dünya üzerinde Tarama Malzemesinin faydalı kullanımına en iyi örneklerden bazıları da örnek olarak sunulmuştur. Tez çalışmasında öncelikli olarak altı çizilen, Tarama Malzemesinin bir atık malzeme olmadığı, bilakis faydalı kullanıma yönlendirildiğinde potansiyel olarak değerli bir malzeme kaynağı olduğudur. Bu anlayış, Tarama Malzemesi yönetimi için yenilikçi uygulamaların geliştirilmesine olanak sağlayacaktır. Bu sayede, Tarama Malzemesinin denize dökülmesinden kaynaklanan çevresel etki azaltılabilecek; aynı zamanda saha içerisinden çıkan Tarama Malzemesinin bertaraf edilmek yerine malzeme kaynağı olarak kullanılması proje maliyetlerinin düşmesine olanak sağlayabilecektir. Son zamanlarda, Tarama Malzemesinin faydalı kullanımına yönelik araştırmalar artmıştır. Ayrıca tüm dünyada uygulama alanları da pratikte genişlemektedir. Faydalı kullanım seçenekleri de teknoloji ile beraber her geçen gün çeşitlenmeye devam etmektedir. Elbette bunun çevresel ve ekonomik olarak pozitif sonuçları olacaktır. Günümüzde geleneksel olarak uygulanan Tarama Malzemesinin denize dökülmesi yöntemi, dünya üzerinde artış eğiliminde olan çevresel duyarlılık ve buna bağlı olarak getirilen kısıtlayıcı mevzuatın gerekliliklerini karşılayamamaktadır. Faydalı kullanıma yönelmenin ana sebebi budur. Faydalı kullanımın içinde; inşaat mühendisliğinde, üretimde ve tarımda kullanım seçenekleri sunulmaktadır. Ancak bu malzemenin faydalı kullanımı, ancak ekonomik, teknik ve çevresel şartların sağlanmasıyla mümkün olacaktır. Şu anda önerilen çözümler her malzeme tipi için geçerli olmamakta ve zaman zaman nisbeten pahalı olmaktadır. Ancak yapılacak çalışmalar ve geliştirilecek yönetim yaklaşımları, zamanla Tarama Malzemesinin büyük ölçüde faydalı kullanımına imkan sunacaktır. Çoğu durumda, taranmış malzeme bir atık malzeme olmaktan çok uzaktır. Bilakis, farkına varıldığında, iyi planlandığında ve yönetildiğinde, kıymetli bir malzeme kaynağıdır. Bunun başarılması, tüm ilgili tarafların düzgünce koordine edilmesine bağlıdır. Tarama Malzemesinin faydalı kullanımı için birçok seçenek mevcuttur.