Deniz İş Hukukunda gemi adamlarının yurda iadesi

Denizcilik sektörü, kendine özgü yanları ve uluslararası boyutu olan bir alandır. Denizde çalışmanın farklı ve kendine has bu özellikleri kapsamında da gemi adamları için farklı birtakım düzenlemeler getirilmiş olup bunlardan biri de yurda iadedir. Yabancı bir ülkede, belki de evinden oldukça uzakta istihdam edilen gemi adamlarının yurda iadesi geleneksel bir denizcilik kuralı olarak karşımıza çıkmaktadır. Deniz iş hukukunda yurda iade, gemi adamlarının hakları ve aynı zamanda işveren veya işveren vekillerinin yükümlülükleri arasında yer almaktadır. Yapılan çalışmada, gemi adamlarının yurda iadesine ilişkin 854 sayılı Deniz İş Kanunu hükümleri incelenmiş olup Kanun'daki düzenlemeler, ulusal mevzuat ve Uluslararası Çalışma Örgütü Sözleşmelerindeki düzenlemeler ile karşılaştırılmıştır. Çalışmanın ilk bölümünde genel olarak yurda iade kavramı ve hukukî kaynakları ile birlikte gemi, gemi adamları ve iade yükümlüsü kişiler üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde, yurda iadenin koşulları, yurda iade masraflarının ne şekilde karşılanacağı ve hangi kalemleri içerdiği incelenmiştir. Ayrıca gemi adamının iade edileceği yer üzerinde durulmuştur. Son bölümde ise yurda iade yükümlülüğünün hangi durumlarda sona ereceği ve bu yükümlülüğe uyulmamasının yaptırımları incelenmeye çalışılmıştır. Diğer taraftan gemi adamının yurda iade giderlerini kendisinin karşılaması durumunda sahip olacağı haklara ve alacağının tahsili için başvurabileceği hukukî yollara değinilmiştir. Bununla birlikte 2006 Denizcilik Çalışma Sözleşmesi ile getirilen mali güvence sistemine de bu bölümde yer verilmiştir.