Deniz yapılarında poroz grup silindirlerin tripod diziliminde kullanılması durumunda ortaya çıkan oyulma yapısının deneysel olarak incelenmesi

Enerji günümüzde en büyük ihtiyaçlarımızdan biri haline gelmiştir. Teknolojinin ve sanayinin gelişimiyle dünya ülkeleri ve ülkemizin enerji ihtiyacı her geçen gün artmaktadır. Bu artış ülkeleri yeni enerji kaynakları arayışına yöneltmektedir. Ancak dünyamızda artan nüfus ve nüfusla orantılı olarak artan çevre kirliliği enerji arayışında bizi temiz enerji kaynaklarına yöneltmektedir. Bu bağlamda temiz enerji kaynakları olan güneş ve rüzgârdan enerji edebilmek için teknolojiler geliştirilmiş ve hali hazırda kullanılmaktadır. Bazı dünya ülkeleri temiz enerji kaynaklarına ciddi miktarda yatırım yapmış ve halen yapmaktadır. Okyanus ya da denize kenarı olan ülkelerde kullanılan temiz enerji kaynaklarından biri de açık deniz rüzgâr tarlalarıdır. Açık denizlere kurulan rüzgâr tarlalarında kullanılan mesnet sistemlerinden biri de tripod ayak sistemdir. Çalışmada tripod ayak sistemlerinin poroz sistemlerden kurulması halinde çevresinde oluşacak olan yerel ve global oyulmaların hakim akıntı/akım yönü, poroz silindirlerin yoğunluğu ve silindirlerin yerleşim konfigürasyonuna göre nasıl değiştiği yapılan deneyler ışığında incelenmiştir. Deneylerin yapıldığı kanal 26 metre uzunluğunda, 0.98 metre genişliğinde ve 0.85 metre derinliğindedir. Kanalın silindirlerin yerleştirildiği ve oyulma desenlerinin takip edileceği kısmında tabana 0.20 metre kalınlığında kum serilerek bir yatak oluşturulmuştur. Deneylerde ilk olarak poroz silindirlerle aynı çapa sahip solid (içi dolu) silindirler kullanılmıştır. Her bir silindirin bir diğerine olan mesafesi merkezden merkeze 4D olacak şekilde eşkenar üçgen formunda ayarlanıp kum yatağına sabitlenmiş ve iki akım yönü için deney yapılmıştır. Akım yönleri eşkenar üçgen için üçgenin yüksekliği akıma paralel olarak bir silindir akımın geldiği yöne, diğer iki silindirin oluşturduğu üçgen kenarı da akıma dik olacak şekilde kum yatağına yerleştirilmiştir. Bu kuş uçuşuna benzer yerleşime akım yönü 1 denilmiştir. Akım yönü 2 ise akım yönü 1'in 180o döndürülmüş halidir. Akım yönü 2'de gelen akım ilk olarak akıma dik olan kenarla buluşacak şekilde ayarlanmıştır. Deneylerde 8 saatlik oyulma sonrasında kanal boşaltılmış ve lazer tarayıcı ile tarama yapılarak, kum yatağında oluşan oyulma derinlikleri, madde taşınım yükseklikleri ve miktarları bilgilerine elde edilmiştir. Bu deneyler tamamlandıktan sonra aynı deneyler silindirler arası mesafe sabit kalması koşuluyla orta yoğunlukta ve düşük yoğunlukta olan silindir grupları için tekrar edilmiştir. Her deney sonrasında kanal ilave bir oyulmaya neden olmamak amacıyla tekrar çok yavaş şekilde boşaltılmış, tarama yapılarak deney sonuçları not edilmiştir. İlk 6 deney bu şekilde tamamlandıktan sonra orta yoğunluktaki silindir grubu için ilk önce silindirler arası mesafe merkezden merkeze sırasıyla 3D ve 2D olacak şekilde deney düzenekleri yeniden oluşturulmuş ve deneyler tekrarlanıştır. Deneyler sonucunda elde edilen verilerden yola çıkılarak aynı yönlü akımlar ve aynı yoğunluktaki silindirler için sonuçlar birbiriyle kıyaslanmıştır. Sonuçlara göre aynı mesafeye yerleştirilmiş, farklı yoğunluktaki poroz silindir grupları için silindir yoğunluğunun düşmesiyle beraber oyulma miktarları ve madde taşınım miktarının düştüğü görülmüştür. Aynı yoğunlukta silindirler için ise akım yönünün değişmesi tripod ayak içerisinde kalan akımı değiştirmiş ve bu da poroz silindir grubu ardında kalan oyulma izlerinin değişmesine sebep olmuştur. Silindirler arası mesafenin değiştirilmesi durumdaysa mesafe küçüldükçe silindirlerin birbiriyle etkileşimleri artmış ve art izde ciddi değişimler meydana getirmiştir.