Depo gazı oluşum modellerinin karşılaştırılması: Çanakkale örneği

Katı atık depolama alanlarından kaynaklanan depo gazlarından metan ve karbondioksit küresel ısınmaya neden olan en önemli sera gazlarıdır. Metan gazı (CH4) yüksek bir enerji kapasitesine sahiptir ve bu kapasitesi son yıllarda bir enerji kaynağı olarak kullanılması ile ilgili çalışmaları arttırmıştır.Bu tez çalışması kapsamında; katı atık depolama alanlarında metan gazı oluşumunu etkileyen parametreler açıklanmış, oluşacak metan gazı miktarının tahmini için kullanılan mevcut modelleme teknikleri incelenmiştir. Tabasaran ? Rettenberger, Scholl Canyon ve USEPA LandGEM modelleri kullanılarak; Çanakkale Katı Atık Yönetim Birliği'ne dahil yedi yerleşim yerinde oluşan katı atıkların depolandığı Çanakkale Katı Atık Yönetim Birliği düzenli depolama alanında oluşacak tahmini metan gazı miktarı hesaplanmıştır. Ülkemiz şartlarına en uygun model olarak seçilen Tabasaran ? Rettenberger modeli ile elde edilen tahmini metan gazı miktarının enerji potansiyeli belirlenmiştir.Yapılan hesaplamalar sonucunda; Ağustos 2009'da faaliyete açılan depolama alanının, toplamda 1.216.436 ton katı atık depolanarak, Eylül 2026'da kapasitesini dolduracağı belirlenmiştir. Uygulanan üç model arasında Çanakkale katı atık düzenli depolama alanı için en doğru sonucu verebilecek model olarak seçilen Tabasaran ? Rettenberger modeli ile 50 yıllık süreç boyunca toplamda 151.665.810 m3 metan gazı çıkışı olacağı hesaplanmıştır. Çanakkale katı atık düzenli depolama alanında; metan gazı toplama sistemi, hücreler tamamen dolduktan sonra inşa edileceğinden, oluşan tahmini metan gazının %18'ine denk gelen 25.471.943 m3 metan gazının toplanamayarak, doğrudan atmosfere yayılacağı belirlenmiştir. Bununla beraber gaz toplama sistemleri inşa edildikten sonra, oluşacak metan gazının %70'inin toplanabileceği kabulüyle; 90.035.408 m3 metan gazının geri kazanılabileceği hesaplanmıştır. Oluşacak metan gazının kalorifik değeri 25 Mj/m3 olarak kabul edildiğinde; 2017 - 2040 yılları arasında ortalama 5.150 Mj/saat, 2041 ? 2059 yılları arasında ortalama 2.350 Mj/saat elektrik enerjisine eşdeğer enerji elde edilebileceği hesaplanmıştır.