Deprem güvenliği tarama yöntemi ve bir uygulama

Ülkemizin jeolojik konumu incelendiğinde sismik aktivite bakımından yoğun bir bölgede olduğu görülmektedir. Tam bir deprem ülkesi olarak görülen ülkemizde, olası bir sismik etkiye maruz kalan yapıların bu etkiyi karşılayıp karşılayamayacağı sorusu önemlidir. Deprem mühendisliği açısından mevcut yapıların depreme karşı performansı önem teşkil etmektedir. Olası bir depremden sonra mevcut bina stoğunun sayısını göz önünde bulundurduğumuzda klasik yöntemler ile performans değerlendirmesinin yapılmasının uzun süreceği görülmektedir. Süreyi kısaltmak adına kurulacak olan bir ekibinde ekonomik olarak pratik olmayacağı aşikardır. Hızlı tarama yöntemleri ile kısa sürede çok sayıda bina stoğunun incelemesi yapılarak binaların deprem performansları hakkında yorum yapılabilir. Risk unsuru taşıyan binalar hızlıca taranarak, oldukça fazla olan mevcut yapı stoğundan diğerlerine oranla dayanıklı olan binalar ayıklanır. Göçme risk unsuru bulunan binalara detaylı analizde öncelik verilmesi sağlanır. Sunulan bu tez çalışmasında, hızlı tarama yöntemi olarak dünyaca kabul görmüş hızlı değerlendirme yöntemlerinden biri olan Japon Sismik İndeks Yöntemi'nin ülkemiz koşullarına uyarlanması ile geliştirilmiş Deprem Güvenliği Tarama Yöntemi (DGTY) kullanılmıştır. Beş bölümden oluşan yüksek lisans tezinin birinci bölümü, konunun açıklanmasına ayrılmış, çalışmanın amacı ve kapsamı hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde, uygulamada ve literatürde kullanılan ATC 21, FEMA 310 ve P25 yöntemleri de Japon Sismik İndeks Yöntemi ile birlikte genel olarak incelenmiştir. Üçüncü bölümde, Deprem Güvenliği Tarama Yöntemi detaylı bir şekilde açıklanmıştır. Dördüncü bölümde, incelenen binanın özelliklerinden genel olarak bahsedilmiştir. Bina Deprem Güvenliği Tarama Yöntemi ve Doğrusal Elastik Yöntemler ile çözülmüştür. Elde edilen sonuçlar kıyaslanmıştır. Beşinci bölümde ise, yapılan çalışmalardan elde edilen bulgular değerlendirilip karşılaştırılmıştır. Sonuç olarak tezde çalışması yapılan bina, DBYBHY-07 Bölüm 7'de verilen kurallar uygulanarak uzun ve ayrıntılı analiz gerektiren hesaplamalarla çözüldüğünde performans seviyesinin yeterli olduğu görülmektedir. Aynı zamanda RBTE ile yapılan çalışmada bina "Risksiz" bulunmuştur. Binanın RBTE ile çözümü her ne kadar DBYBHY-07'ye göre daha pratik olsada, iki yöntem ile de yapılan çalışmalar uzun zaman ve emek almaktadır. Deprem Güvenliği Tarama Yöntemi ile yapılan hesaplamalarda elde edilen bulgular, bahsi geçen iki yönteme nazaran daha ekonomik ve kısa sürede benzer analiz sonuçlarını vermektedir.