Deprem yükleri altında betonarme bir yurt binasının perde duvar ile güçlendirilmesinde mevcut duvarlarının etkisinin incelenmesi

Van İli Gevaş İlçesinde örnek bir yurt binasının mevcut duvarları gözönüne alınmadan yapılan hesaplarla binanın doğal periyodu, deprem yükü, her bir kolona ve kirişe transfer olan deprem yük miktarı, yapıdaki düzensizlik durumu, yapının deprem karşısında toplam gücü, deprem altında oluşabilecek göçme biçimi gibi önemli parametrelerin değerlendirilmesi eksik olabilmektedir. Bölme duvarların hesaplarda dikkate alınmamasının sebebi, bölme duvarların yatay rijitliğe olan katkısının kesinlik kazanmamış olması ve önerilen modellerin hesap güçlüğüdür. Bu çalışmada, bölme duvarların matematik modeli oluşturularak hesaplarda ve perde duvar güçlendirilmesi yapılan bir yapıda ne gibi etkileri olduğu incelenmektedir. Mevcut yapıda degişik bölme duvar alanına sahip modeller oluşturularak, deprem yükleri altında yapıya ve eleman hasar durumlarına olan etkisi ve düzensizlik durumları irdelenmiştir. Duvarlar gözönüne alındığında deprem perdeleri ile güçlendirilen bir yapıda etkileri incelenip duvarların hesaplara dahil edilmemiş haliyle karşılaştırmaları yapılmıştır. Yapılan çalışmada ele alınan bir yurt binasında bölme duvarsız durum ve mevcut bölme duvar alanlarını da hesaba katarak deprem yükleri altındaki davranışı incelenmiş, hakim periyotlar, kat kesme kuvvetleri, taban kesme kuvvetleri, eleman hasar durumları ve etki/kapasite oranlarındaki değişimi izlenmiştir. Aynı şekilde, duvarlar gözönüne alınmadan yapının mevcut hali deprem perdeleri ile güçlendirilirken, duvarlar gözönüne alındığında da deprem perdeleri ile güçlendirme işlemi yapılarak, duvar etkisinin perde duvar ile güçlendirilen bir yapıda etkileri incelenmiştir. Duvarlar gözönüne alındığında eleman hasar durumlarını tespit için kullanılan etki/kapasite oranlarında azalma ve yapı rijitliğinde artma meydana geldiği tespit edilmiştir. Depremin ilk saniyelerinde, duvarın yapı rijitliğine ve dayanımına olan katkısı sonucu güçlendirme perdesi uygulanan sistemde güçlendirme perdesi etkili enkesit alan oranını %20 civarında azalttığı tespit edilmiştir.Orta şiddette bir depremin ilk saniyelerinde duvarın etkisi görülebilmektedir. Lineer analizlerle yapılan hesaplarda duvar yapıda devre dışı kalmadan taşıyıcı sisteme katkısını sürdürmektedir. Orta şiddette bir deprem için duvarın etkisini doğrusal hesap yöntemleri kullanılarak, duvarın çatlaması gerçekleşmeden, duvar etkiliyken sisteme katkısı inceleme kapsamında ele alınabilir. Duvarların devre dışı kaldığı, ilk çatlayan duvarın tespiti ve plastikleşme durumunuda ele alan nonlineer analizlerle sürecin devamı incelenebilir.