Devlet muhasebe standartlarının çeşitli ülkelerde uygulanması ve Türkiye uygulamasının değerlendirilmesi

Dünya'da 1990'lı yıllarda başlayan Kamu Reformu (NPM) ile ekonomi anlamında önde gelen ülkeler ortak devlet muhasebe sistemleri ve nakit esaslı muhasebe sisteminden kullanıcılara ve yöneticilere daha ayrıntılı bilgi sağlayan tahakkuk esaslı muhasebe sistemine doğru geçiş sağlamışlardır. Bu anlamda devletler mevcut varlıkları ve yükümlülükleri ile ilgili daha çok bilgiye sahip olma imkânı sağlamışlar ve ileriye dönük olarak stratejik karar vermede ve plan yapmada daha etkin konuma gelmişlerdir. Muhasebe anlamında özel sektörde yaşanan gelişmeler doğrultusunda ortaya çıkan Uluslararası Finansal Raporlama Standartlarına (IFRS) benzer şekilde devletler, karşılaştırılabilirlik, şeffaflık ve hesap verebilirlik anlamında özel sektöre benzer şekilde muhasebe sistemi oluşturmak adına Uluslararası Finansal Raporlama Standartları temelli Uluslararası Devlet Muhasebe Standartları (IPSAS) oluşturulması ve uygulanması anlamında çalışmalar yürütmektedir. Bu araştırma ile kamuda yayımlanan Uluslararası Devlet Muhasebe Standartları (IPSAS) incelenmiş ve dünyada uygulama örneklerine yer verilmiştir. Temelini oluşturması sebebi ile Uluslararası Finansal Raporlama Standartları ile aralarındaki farklılıklar gösterilmiştir. Uluslararası düzeyde yaşanan gelişmelere paralel olarak Türkiye 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile tahakkuk esaslı muhasebenin temellerini atmıştır. Çalışmada 5018 sayılı Kanun incelenmiş ve ilgili kanunla temelleri atılan Devlet Muhasebe Standartları Kurulunun yayımladığı standartlar doğrultusunda ülkemizde kamu kurumlarının uyum süreci araştırılmıştır. Araştırmanın sonucunda, yayımlanan IPSAS'lar ve IFRS'ler arasında belirli farklar olduğu bunlardan belli kısmının kamu kurumlarının ve özel sektör işletmelerinin doğası gereği olduğu, bir kısmının ise IPSAS'ların IFRS temelli olması nedeni ile yapılan güncellemeler ile zamanla ortadan kalkacağıdır. Türkiye'nin Devlet Muhasebe Standartlarını (DMS) yayımlamakta ve uygulamakta gelişmiş ülkelere göre geç kaldığı ve bu yönde çalışmaların hızlandırılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.