Devletoğlu Yusuf`un Vikaye Tercümesi (inceleme-metin-dizin)

Bu araştırma, H. 828 (M.1428)'de yazılmış olan Vikaye Tercümesi 'yle ilgili bir dil ve gramer incelemesidir. Eski Anadolu Türkçesi diye bilinen yazı dili ile yazılmış böyle bir eseri incelemekle, Türk dili ve edebiyatı tarihine katkıda bulunmak amaçlanmıştır. Vikaye Tercümesi üzerinde bugüne kadar yapılmış iki önemli çalışmadan söz edilebilir. Bunlardan biri yalnızca tek nüshanın çeviriyazısı (transkripsiyon) ve sözlüğünü hazırlamak şeklinde, diğeri de eserin konulanın tanıtmak, dil ve üslûbuna kısaca değinmek şeklindeki çalışmadır. Eser üzerinde bunlardan başka gramer, karşılaştırmalı metin incelemesi, dizin vb. çalışma yapılmamıştır. Ancak pek çok araştırmacı, bu eserin dil ve edebiyat yönünden önemine işaret etmiştir. İşte biz de bu yüzden, bu eseri incelemeyi uygun bulduk. İncelememiz Giriş kısmı dışında üç ana bölümden oluşmaktadır: Giriş kısmında, Devletoğlu Yûsuf un hayatı, eserinin konusu, vezni, Türkçeye yapılmış daha başka çevirileri ve eser üzerindeki daha önce yapılan çalışmalar ile eserin öteki el yazması nüshalannırun topluca tanıtmayla ilgilidir. Birinci bölüm, Vikaye Tercümesi'nin ayrıntılı metin incelemesini yapan imlâ özellikleri, ses bilgisi, şekil bilgisi ve kelime grupları gibi dil bilgisi konularıyla ilgilidir. Sözü edilen bu konularda örnekler verilmiştir. İkinci bölüm, eserin İstanbul kütüphanelerinde bulanan nüshalarından seçilmiş üçünün oluşturduğu yeni bir metne dayanmaktdır. Yine bu bölümde, esas aldığımız nüsha ile karşılaştırma yaptığımız öteki üç nüsha arasındaki farklılıklar bütün ayrıntılarıyla değerlendirilmiştir. Metin tespitinde ise Türkiye'de en yaygın olarak kullanılan çeviriyazı kullanılmıştır. Üçüncü bölümde bütün kelime çeşitleri anlamları, metinde kullanıldıkları anlam farklılıklarına göre verilmiştir. Dizinde aynı harfle başlayan kelimelerin bitiminden sonra, madde, alt madde ve toplam kelime çeşidine ilişkin sayısal değerler sistematik bir şekilde gösterilmiştir. Dizin dışında fıkıhla ilgili terimler ayrıca Fıkhî Terimler listesi başlığı altında topluca gösterilmiş, ancak beyit numaraları Dizinde verildiği için bu listede ayrıca gösterilmemiştir.