Diabetes mellitusta morisky tedavi uyum ölçeği-8' in Türkçe geçerlilik güvenilirlik çalışması ve hastalarda tedavi uyumunu gösteren faktörlerle ilişkisinin saptanması

Diabetes mellitus (DM) istenmeyen tıbbi ve ekonomik sonuçlara sebep olan yaygın bir hastalıktır. Etkin DM tedavisi gelişecek komplikasyonların önlenmesi açısından çok önemlidir. Tedaviye uyumsuzluk DM tedavi sürecinde doktorların karşılaştığı en büyük problemdir. Birçok çalışma DM hastalığında tedaviye uyumun istenilen düzeyde olmadığını göstermiştir. Basit, güvenilir ve öz bildirime dayalı geçerli bir araç tedaviye uyumsuzluğu anlamaya yardımcı olabilir ve yeni tedavi yöntemlerinin önünü açabilir. 8 değişkenli Morisky Tedavi Uyum ölçeği (MTUÖ-8), kronik hastalıklarda tedaviye uyum düzeyini belirlemek üzere geliştirilmiş ve birçok dile uyarlanmıştır. Fakat Türkçe olarak MTUÖ-8'in herhangi bir kronik hastalıkta geçerli ve güvenilir olduğunu gösteren bir çalışma şimdiye kadar mevcut değildir. Çalışmamız Türkiye'de DM hastalarında yapılan ilk MTUÖ-8 geçerlilik ve güvenilirlik çalışmasıdır. En az 1 yıldır DM tanısı olan Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalığı polikliniğine başvuran 199 hasta alındı. Hastalara çeşitli anketler uygulandı. Tüm hastalardan HbA1c ve açlık plazma glukozu için kan örnekleri alındı. Sonuç olarak MTUÖ-8 ölçeğinin geçerli ve güvenilir bir şekilde Türkçeye uyarlanabileceğini gösterdik (Cronbach alfa katsayısı 0,782). Ayrıca MTUÖ-8 'in spesifitesi %81 sensitivitesi %61 idi (Likelihood ratio = 21.79, p = 0.001). MTUÖ-8 toplam puanı anlamlı düzeyde etkileyebilecek faktörler meslek durumu, VKİ, hastalık süresi, kullanılan tedavi yöntemi olarak saptandı ( sırası ile p = 0.022, 0.04, 0.038, 0.011). MTUÖ-8 toplam skor ortalaması 4.3 puandı. Bu skor hasta grubu popülasyonun tedaviye uyum düzeyinin düşük olduğunu gösterdi. HbA1c düzeyi ile MTUÖ-8 skoru arasında istatiksel olarak anlamlı ilişki saptandı (pearson korelasyon katsayısı = - 0.526). Sonuç olarak MTUÖ-8 başarılı bir şekilde Türkçe'ye uyarlanabilen güvenli ve geçerli bir tedavi uyum ölçme anketidir. Ayrıca diabet hastalarında tedaviye uyum düzeyini belirlemede Hemoglobin A1c ve açlık plazma glukozu kadar etkilidir. Diabet hastalarında tedavi düzeyini değerlendirmede, HbA1c'ye ulaşılamadığı durumlarda ve tedaviye uyumu etkileyecek faktörleri analiz etmede MTUÖ-8 alternatif pratik bir yöntem olarak kullanılabilir.