Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Polikliniğine son bir yılda başvurmuş diabetes mellitus tanılı HBA1C >7 olan hastaların proton pompa inhibitörü kullanımı ve magnezyum ilişkisinin değerlendirilmesi

Amaç: Yaptığımız bu çalışmada amacımız Ocak 2023-Aralık 2023 dönemindeki bir yıllık süreçte Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Endokrinoloji polikliniğine başvuran 18 yaşından büyük diabetes mellitus(DM) tanısı alıp tedavi gören hastaların proton pompa inhibitörü (PPİ) kullanım oranları ve PPİ Kullanımının hipomagnezemi ile ilişkisini ortaya koymayı hedefledik. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Endokrinoloji polikliniğine Ocak 2023-Aralık 2023 tarihleri arasında başvuran 18 yaşından büyük diabetes mellitus tanısı alıp tedavi gören 615 hastanın bilgileri hastane bilgi yönetim sisteminden alınıp retrospektif olarak incelendi.615 hasta ile yaptığımız bu çalışmada hastalarımızın yaşlarının ortalaması 53,4 ± 13,4 tü.Çalışma grubumuzun %42'si erkek, %58'i kadın olup proton pompa inhibitörü kullanım oranının %53,9 olduğu diyabetik hastalardan oluşmaktadır.Hastaların yaş ve cinsiyet durumları , HBA1C , magnezyum , kalsiyum , parathormon , fosfor,d vitamini düzeyleri , PPİ kullanım durumları, DM tedavi seçenekleri değerlendirildi.Bu belirteçlerin magnezyum düzeyi ile ilişkisi incelendi . Bulgular: Elde edilen sonuçlara göre;.erkeklerin %45,7'sinin, kadınların %59,8'inin PPI kullandığı belirlenmiştir. Kadınların PPI kullanma oranlarının erkeklere göre daha yüksek olduğu saptanmıştır. Çalışma grubumuzdaki tüm diyabetik hastaların ortalama magnezyum değeri erkeklerde 1,9 ± 0,2 mg/dL, kadınlarda 1,8 ± 0,2 mg/dL olarak belirlenmiştir.Erkeklerin magnezyum değerlerinin kadınlara göre daha yüksek olduğu saptanmıştır.Erkeklerin magnezyum düzeyinin 1,5 mg/dl altında ve 1,5 – 1,8 mg/dl arasında bulunma oranının kadınlara göre daha yüksek, 1,8 – 2,6 mg/dl arasında bulunma oranı ise kadınlara göre daha düşük olduğu saptanmıştır.Yani kadınlarda hipomagnezemi ılımlı seyrederken erkeklerde hipomagnezemi şiddetli olmaktadır.Tüm grup içinde hastaların %35 inde hipomagnezemiye rastladık..Bunların %2,9 unda daha şiddetli hipomagnezemi görülmekteydi.Hastaların magnezyum düzeylerini etkileyen faktörlerin belirlenmesi amacıyla çoklu doğrusal regresyon analizinin backward tekniği kullanılmıştır (Tablo 23). Belirtilen değişkenlerin magnezyum düzeyi üzerindeki etkisinin incelendiği 7 model elde edilmiştir. Model 7'de yer alan değişkenlerin (cinsiyet, HbA1C, PPI kullanımı ve insülin kullanımı) magnezyum düzeyi üzerindeki varyansın %51,5'ini açıkladığı belirlenmiştir (R2=0,515; F=7,970; p<0,001). Hastanın erkek olması (β=0,329) ve insülin kullanımının (β=0,405) magnezyum düzeyini pozitif yönlü etkilediği saptanmıştır (p<0,05). Hastanın PPI kullanımının magnezyum düzeyini negatif yönlü etkilediği tespit edilmiştir (β=-0,434; p<0,05).Magnezyum değerine PPİ kullanımı üzerinden bakacak olursak hastaların ortalama magnezyum değeri PPI alanlarda 1,8 ± 0,2 mg/dL, PPI almayanlarda 2,0 ± 0,2 mg/dL olarak belirlenmiştir.PPI alan hastaların magnezyum değerlerinin PPI almayanlara göre daha düşük olduğu saptanmıştır. PPİ kullananların %59,2 sinde hipomagnezemiye rastlandık.Cinsiyet ve yaş kontrol edildiğinde, PPI alan hastaların magnezyum değerlerinin PPI almayanlara göre daha düşük olduğu belirlenmiştir. Sonuç: Çalışmamız diyabet tanısı olan hastalar arasında PPİ kullanım oranlarını ve PPİ kullanımının hipomagnezemi ile ilişkisini incelemek amacıyla düzenlenmiştir. Bulgular, PPİ kullanımının hipomagnezemiyle bağlantılı olabileceğini göstermektedir. Başka bir deyişle, PPİ kullanan diyabetik hastalarda magnezyum seviyelerinin PPİ kullanmayanlara göre daha düşük olma eğiliminde olduğu söylenebilir.