Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu olan çocuklarda leptin ve ghrelin serum düzeylerinin uyku alışkanlıkları ile ilişkisinin incelenmesi

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) çocukluk çağında sık görülen nörogelişimsel bir bozukluk olup, komorbid bir durum olarak uyku sorunlarına sık rastlanmaktadır. Bununla birlikte birtakım hormonların nörogelişimsel bozukluklar ve uyku ile ilişkili olduğu bilinmektedir. Yapacağımız bu çalışmada DEHB'li çocuklarda uyku alışkanlıklarının leptin-ghrelin serum düzeyleri ile ilişkisini incelemek amaçlanmaktadır. Çalışmaya DEHB tanısı alan ve ek psikiyatrik hastalığı olmayan 6-12 yaş aralığında 45 olgu ile yaş ve cinsiyet açısından eşleştirilmiş, herhangi bir kronik fiziksel ya da psikiyatrik hastalığı olmayan, sağlıklı 45 kontrol alındı. Tüm katılımcılar için ebeveynlerine Sosyodemografik Veri Formu, Turgay Yıkıcı Davranım Bozuklukları için DSM-IV'e dayalı Tarama ve Değerlendirme Ölçeği, Çocukluk Dönemi Kronotip Anketi, Çocuk Uyku Alışkanlıkları Anketi verildi. Tüm katılımcılardan 8 saatlik açlık sonrası sabah 08.30-10.00 saatleri arasında alınan kan numunelerinden, leptin ve ghrelin serum düzeyleri ölçüldü. Çalışmanın sonuçlarında DEHB grubunda uyku sorunu varlığı istatistiksel açıdan anlamlı olarak daha yüksek bulundu. DEHB ve kontrol grubu karşılaştırıldığında DEHB grubunda akşamcı kronotipin daha sık olduğu bulundu. DEHB grubunda kontrol grubuna kıyasla leptin serum düzeyleri daha yüksek, ghrelin serum düzeyleri ise daha düşüktü. Bunun yanında uyku sorunu olan DEHB tanılı olgularda uyku sorunu olmayanlarla kıyaslandığında leptin ghrelin serum düzeyleri açısından anlamlı fark bulunmadı. Leptin ile uykuya dalmanın gecikmesi ve uykuda solunum bozulması alt ölçek puanlarında pozitif yönde korelasyon bulunurken ghrelin serum düzeyleri ile uyku sorunları alt tipleri ile korelasyon saptanmadı. Bununla birlikte uyku sorunu varlığının ve ghrelin serum düzeyinin DEHB üzerinde bağımsız bir risk faktörü olduğu saptandı. DEHB varlığının ise uyku sorunu üzerine bağımsız bir risk faktörü olduğu bulundu. Yapılan ROC curve analizinde ghrelin serum düzeylerinin DEHB için tanısal bir belirteç olarak kullanılabileceği saptandı. Anahtar kelimeler: Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu, kronotip, uyku sorunu, leptin, ghrelin