Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanılı çocuklarda algılanan sosyal desteğin ebeveyn mizaç özellikleri ve ruhsal belirtileri ile ilişkisi

Giriş: Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu olan çocukların algılanan sosyal desteğin ebeveyn mizacı ve ruhsal belirtileri ile ilişkisinin değerlendirilmesi ve sağlıklı kontrol grubu ile karşılaştırılması ve ebeveynlerdeki affektif mizaç özelliklerinin ve ruhsal belirtilerinin DEHB alt tipleri üzerine etkisinin değerlendirilmesidir. Yöntem: Çalışmaya DEHB tanısı olan, 8-14 yaş arası 50 olgu ve 40 sağlıklı kontrol dahil edilmiştir. Katılımcılar ÇDŞG-ŞY-T ve DSM-5'e göre yapılan klinik görüşme ile psikiyatrik tanılar açısından değerlendirilmiş, klinik görüşme ile zihinsel yetersizlik saptanmış, psikotrop ilaç kullanımı veya eş tanısı olan olgular çalışmadan çıkarılmıştır. Olgu ve kontrol grubu çocuk ve gençlere Çocuklar için Sosyal Destek Ölçeği, ebeveynlerine ise Çocuk ve Ergenlerde Davranış Bozuklukları için DSM-IV'e Dayalı Tarama ve Değerlendirme Ölçeği (ÇEDBÖ), Temperament Evaluation of Memphis, Pisa, Paris and San Diego – Autoquestionnaire (TEMPS-A), Belirti Tarama Listesi (Scl-90) verilmiştir. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen olgu ve kontrol grupları yaş, cinsiyet, sosyoekonomik durum açısından benzer özellikler taşımaktaydı. Olgu grubu öğretmenden, arkadaşlarından, ailesinden algıladığı sosyal destek düzeyi, kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha düşük bulundu. Olgu grubu ebeveynlerinin affektif mizaç özellikleri, kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuş olup (p<0.05), anne ve babalarda hipertimik ve siklotimik mizaç özelliklerinin hiperakitivite belirtileri ile pozitif korele, annelerde depresif babalarda ise anksiyöz mizaç özelliklerinin dikkat eksikliği ile pozitif korele olduğu tespit edildi. Tartışma ve Sonuç: Çalışmamız sonuçlarında olgu grubunda algılanan sosyal destek puanları, alan yazın ile uyumlu şekilde kontrol grubuna göre anlamı olarak daha düşük bulunmuştur. Buna ek olarak alan yazın ile uyumlu şekilde olgu grubunda ruhsal belirtiler kontrol grubuna göre daha yüksek bulunmuştur. Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğunun farklı sosyal işlevsellikleri bozduğu göz önüne alındığında, çalışmamızın ebeveyn mizacı ve ruhsal belirtileri ile algılanan sosyal destek düzeyinin ilişkisini incelemesi açısından alan yazına katkıda bulunacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu, sosyal destek, ruhsal belirti, ebeveyn affektif mizaç özellikleri