Diş çürüğü olan hastalarda ağız sağlığı için gözden geçirilmiş hastalık algı anketinin (IPQ-R-OH) Türkçe versiyonunun geçerlilik ve güvenilirliği

Amaç: Bu çalışmanın amacı diş çürüğü olan hastalarda Ağız Sağlığı için Gözden Geçirilmiş Hastalık Algı Anketinin Türkçe versiyonunun geçerlilik ve güvenilirlik analizlerini yaparak Türk toplumunda psikometrik özelliklerinin kullanılabilirliğini sağlanmasıdır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza RTEÜ Diş Hekimliği Fakültesi Restoratif Diş Tedavisi Anabilim Dalı'na başvuran 248 kadın ve 202 erkek olmak üzere toplamda 450 birey katıldı. Katılımcılardan sosyo-demografik ve klinik özellikleri içeren anket ile Ağız Sağlığı İçin Gözden Geçirilmiş Hastalık Algı Anketinin doldurulması istendi. Sonrasında yapılan muayenede ağız aynası ve yuvarlak uçlu sond kullanılarak reflektör ışığı altında her bireyin detaylı ağız içi muayeneleri yapılarak diş yüzeyleri değerlendirildi. Çürük teşhisi için Dünya Sağlık Örgütü 'nün (DSÖ) kriterleri esas alındı. Hastaların ağzındaki çürük (D), çürük nedeniyle çekilmiş diş (M) ve dolgulu (F) dişlerin sayısı toplanarak DMFT değerlerine bakılıp çürük durumu değerlendirildi. IBM SPSS 25 programında verilerin istatistiksel analizi yapıldı. Açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri yapılarak ölçeğin güvenilirliği ve geçerliliği hesaplandı. Bulgular: Açıklayıcı faktör analizi sonucunda ölçekten 6 madde çıkarılarak 30 maddeli 7 faktör ortaya çıkarıldı. Bu faktörler toplam varyansın %59,5 'ini açıkladı. Her faktörün iç tutarlılık katsayıları 0,58 ile 0,86 arasında değişti. Ölçeğin uyum iyiliği indekslerine bakıldığında; RMSEA 0,060; NFI 0,900; CFI 0,901; χ2 ise 969,855 (p=0,001) değerleri ile kabul edilebilir düzeyde olduğu tespit edildi. Sonuç: Ağız Sağlığı için Gözden Geçirilmiş Hastalık Algı Ölçeği anketinin Türk toplumu için geçerli ve güvenilir bulundu. Diş çürüğüne sahip hastalar için hastalık ile ilgili algılarını, tedaviden beklentilerini ve psikometrik özelliklerini değerlendirmek için uygun olduğu sonucuna varıldı. Anahtar Kelimeler: Diş çürüğü, Ölçek, Hastalık algısı, Faktör Analizi, Anket