Dişi tavşanlarda (oryctolagus cuniculus) genital organlarının postnatal morfolojik gelişimi üzerinde araştırmalar

- 29 - ÖZET Bu araştırmada tavşanlarla dişi genital organlarında postnatal dönemde meydana gelen bası morfolojik değişimler incelendi. Dişi. tav şanlar 0-3, 3-6 aylık ve 6 aydan büyük olmak üzere 3 gruba ayrıldı. Anatomik ve Histolojik özellikleri incelemek için toplam 30 adet dişi tavşan kullanıldı. Araştırmanın ana bulguları şunlardır : 1- 0-3, 3-6 ve 6 Aylıktan büyük yaş gruplarında belirgin fark lılıklar kaydedilmiştir. 2- Dişi tavşanlarda genital organlara ait morfometrik veriler literatürlerde bildirilenlerle paralellik gösterdiği gibi bazı veriler de daha düşük bulunmuştur. Bu durum ırk, beslenme ve yetiştirme şart ları gibi faktörlere.bağlı olabilir. 3- Ovarium ağırlıkları ile vücut ağırlıkları arasındaki korelas yon katsayısı, r = 0,95 olup bu değer + l'e çok yakın olduğu için de ğişkenler arasındaki bağıntı mükemmeldir. 4- Sağ ve sol ovarium 'un her ikisi de colon descendens hizasın da olup ergin tavşanlarda ovarium üzerinde gözle görülebilen follieuli ovarici vesiculosi'ler bulunmaktaydı. 5- Fimbria ovarica'lar ergin tavşanlarda oldukça gelişmiş olup bursa ovarica'lar açık durumdaydı. 6- Tersiyer folliküllerde cumulus oophorus birkaç sütun halinde stratum granulosum'a dayanmaktaydı.30 - 7- Bir kısım tersiyer folliküller içerisinde birden fazla oocyte' e rastlandı. 8- Yassı epitel hücreli primordial folliküller kümeler halindeydi. 9- Antrumu oldukça genişlemiş ve bol serbest hücre içeren atretik folliküllere 3-6 ve 6 aydan büyük gruplarda rastlandı. 10- Zona pellucida her zaman P.A.S. pozitif bulundu. 11- Üterus'un iç dairesel kas tabakası dış uzunlamasına kas taba kasından daha kalındı, 12- Cervix uteri* ler çift olup kaim bir median bölme ile birbir lerinden ayrılmışlardı. 13- Vagina *nın tunica muscularis'i üterus'un kas tabakasına göre daha az gelişmiştir. 14- Vagina ile vestibulum vagina arasında hymen görülmedi. 15- Özellikle ergin grupta clitoris gelişmiş ve belirgindi. 16- Pudendum femininum labium pudendi majus ve labium pudendi minus 'lara sahipti.