Dismenorede siklusun farklı fazlarında paraoksonaz ve arilesteraz enzimlerinin oksidan/ antioksidan kapasite ve aktiviteye etkisi

Dismenorede Siklusun Farklı Fazlarında Paraoksonaz ve Arilesteraz Enzimlerinin Oksidan/ Antioksidan Kapasite ve Aktiviteye Etkisi Amaç: Dismenore reprodüktif dönemde oldukça sık görülen, kişide iş gücü ve zaman kaybına yol açabilen semptomatik bir hastalıktır. Dismenore etyopatogenezi hala net olarak aydınlatılamamıştır. Oksidatif stresin, patogenezde rol alabileciğini düşünerek serum PON, SPON, ARES düzeylerini araştırdık. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 01.11.2018 - 01.05.2019 tarihleri arasında Ankara Yıldırım Beyazıt üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne başvuran yaşı 18-49 arasında olan, çalışmaya katılmaya gönüllü 38 hasta, 21 kontrol grubu toplam 59 katılımcı dahil edildi. Çalışma grubuna dahil edilen hastalardan ve kontrol grubu için gönüllü katılımcılardan sekiz saat açlık sonrası kan örnekleri alındı, bir saat içinde 3200 rpm de 10 dk santrifüj edilerek serumları ayrıldı. Hemoliz olan serum örnekleri çalışmaya dahil edilmedi. Kan örnekleri katkısız tüplere alındı. Alınan venöz kanlar; serumları ayrıştırılarak Ankara Yıldırım Beyazıt üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Biyokimya Laboratuarında PON ve Arilesteraz düzeyi çalışılmak amacıyla -80C'de depolanarak muhafaza edildi. Çalışma yapılacağı zaman tüm serum örnekleri oda ısısına getirildikten sonra biyokimya laboratuarında çalışıldı. Verilerin değerlendirilmesinde IBM SPSS Statistics 20 programı kullanılmış ve istatistiksel anlamlılık sınırı olarak p<0.05 kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmamızda hasta ve kontrol grubunun demografik özellikler (BMI, parite, medeni hal) açısından herhangi bir fark bulunamadı(p>0.05). Hasta grubunun yaş ortalaması kontrol grubundan daha küçük olarak bulundu(p<0.05). Hasta ve kontrol grubu kadınların eğitim düzeyleri arasında fark bulundu(p<0.001). Lise ve üniversite mezunu olma oranları daha fazla iken kontrol grubundaki kadınların lisans üstü mezunu olma oranları daha fazlaydı. İki grup arasında menarş ve menstruasyon süreleri açısından fark bulunamadı(p>0.05). Hasta grubundaki kadınların en sık semptomu %86,80 ile bel ağrısı olarak belirlendi. Adet sancısını tedavi için en sık başvurulan yöntem %86,80 ile ilaç kullanımı olarak saptandı. Hasta ve kontrol grubundaki kadınların Ares, Pon ve Spon düzeyleri arasında D3 ve D21'de fark bulunamadı(p>0.05). Hasta grubunda D3 ve D21 de ölçülen ARES, PON ve SPON düzeyleri arasında fark yoktu(p>0.05). Kontrol grubunda D3 ve D21 de ölçülen ARES, PON, SPON değerleri arasında fark yoktu(p>0.05). Hasta grubundaki kadınların D3 ve D21 fazlarında yapılan ölçümleri ile hasta yaşı BMI ve menstruasyon süresi arasında anlamlı ilişki bulunamadı(p>0.05). Kontrol grubundaki kadınlarda D3 ve D21 fazlarında yapılan ölçümler ile hasta yaşı ve BMI arasında ilişki bulunamadı(p>0.05). D21 Pon düzeyi ile adet süresi arasında %52 negatif korelasyon gözlendi(p=0.015). Menstruasyon süresi arttıkça PON değeri azalmaktaydı. Sonuç: Çalışmamızda hasta grubunda menstruel siklusun 3. ve 21. günlerinde ölçülen antioksidan enzim (PON,ARES,SPON) düzeyleri arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir sonuca rastlanmadı; benzer sonuç kontrol grubu için de geçerli çıktı. Hasta ve kontrol grubunun menstruel siklusun 3. günlerinde ölçülen enzim düzeyleri arasında anlamlı bir sonuç elde edilemedi; benzer veriler 21. günde bakılan düzeyler için de geçerliydi. Bu çalışma sınırlayıcı bazı faktörlerin varlığına rağmen dismenorenin siklus bağımlı oksidan /antioksidan dengesinin araştırıldığı ilk çalışmadır. Verilerimiz sonucunda elde ettiğimizi düşündüğümüz antioksidan enzimlerin (PON,ARES,SPON) siklus bağımsız etki ettiği ve dismenoredeki iskemi ile ilişkisiz olduğu sonuçları bu alanda ortaya konulacak hipotezlerin daha farklı olması gerektiğini düşündürmektedir. Dismenore ve oksidatif stres arasındaki ilişkinin net gösterilebilmesi için sistemin başka komponentlerinin de araştırıldığı geniş kapsamlı çalışmalar planlanabilir. Anahtar Kelimeler: Dismenore, Menstruel Siklus, Oksidatif Stres, Paraoksonaz, Arilesteraz