Diyabet modeli oluşturulmuş AGRP transgenik farelerde sistemik apelin uygulamasının iştah düzenlenmesi üzerine etkilerinin araştırılması

Diyabet, son yıllarda giderek yaygınlaşan bir halk sağlığı problemidir. Tip 2 diyabetin sebepleri arasında ağırlıklı olarak sedenter yaşama ve aşırı yemeye bağlı gelişen aşırı kilo ve obezite sonucu gelişen insülin direnci ve daha az sıklıkla yaşlanma ve genetik faktörler gelirken, tip 1 diyabet asıl olarak, insülin üreten beta hücrelerinin otoimmün yıkımından kaynaklanmaktadır. Besin alımı, hipotalamik arkuat çekirdekte (ARC) bulunan oreksijenik agouti-ilişkili peptit/nöropeptit Y (AgRP/NPY), anoreksijenik proopiomelanokortin/kokain-amfetamin ile düzenlenen transkript (POMC/CART) nöronları ve periferik sinyallerle sağlanmaktadır. Apelin bir adipokin olup kan glukozu düzenlenmesi gibi fizyolojik rolleri bulunmaktadır. Çalışmamızda, streptozotosin (STZ) ile indüklenmiş diyabet modeli oluşturulan transgenik farelerde sistemik apelin uygulamasının besin alımına, hiperglisemiye ve AgRP nöronlarıın aktivitesine olası etkilerini incelemeyi amaçladık. Bu amaçla, genç erişkin AgRP-Ires-Cre hayvanları kullandık. ARC hedeflenerek stereotaktik olarak AAV-CAG-Flex-GFP enjeksiyonunu takiben STZ ve/veya apelin uygulanarak hayvanların besin alımı, vücut ağırlığı ve kan şekerleri takip edildi. Dekaptiasyon gününde ELISA ölçümleri için serum toplandı ve beyin kesitleri alınarak AgRP nöronlarının elektrofizyolojik aktiviteleri incelendi. STZ uygulaması süresince besin alımı anlamlı şekilde azalırken STZ sonrası dönemde artmaya başladı. 50 mg/kg apelin uygulaması hayvanlarda besin alımını ve vücut ağırlığını STZ'den bağımsız olarak düşürdü. 100 mg/kg apelin uygulaması ve uzun dönem apelin sonrası takipte STZ'nin kesilmesinden sonra besin alımı anlamlı şekilde yükselmeye devam etti. Apelinin STZ kaynaklı kan şekeri yükselişine ve serum insülin düşüşüne bir etkisi gözlemlenmedi. STZ sonrası yükselen serum trigliserit seviyeleri 100 mg/kg apelin sonrasında anlamlı derecede düşmüştür. Apelin AgRP nöron aktivitesini değiştirmemekte olup STZ AgRP nöron aktivitesi anlamlı şekilde arttırmıştır. Apelin ise STZ kaynaklı AgRP nöronal aktivitesindeki artışı düşürme eğilimindedir. Bu sonuçlara göre, apelinin diyabet sebepli AgRP nöron aktivitesindeki artışa etki etmediği düşünülebilir.