Diyabetik retinopatili hastalarda seröz maküla dekolmanının morfolojisi ve tedavi yanıtını etkileyen parametreler

Amaç: Bu tez çalışmasında diyabetik retinopatili hastalarda gelişen seröz maküla dekolmanının morfolojisini araştırmak, eşlik eden diğer maküla bulgularını tespit etmek ve tedaviye yanıtını değerlendirilmek amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Karadeniz Teknik Üniversitesi Göz Hastalıkları Anabilim Dalı retina biriminde 2012-2022 yılları arasında takip edilen optik kohorens tomografi (OKT) ile seröz maküla dekolmanı (SMD) tanısı konmuş diyabetik hastalar retrospektif olarak çalışmaya dahil edildi. Çalışmaya dahil edilen hastaların yaş ortalaması 60,66±10.19 dur.Hastaların diyabetes mellitus (DM) süresi, HbA1c düzeyi, diyabetik retinopati evresi kaydedildi. Snellen eşeliyle alınan en iyi düzeltilmiş görme keskinliği (EİDGK), OKT ile ölçülen, total maküla kalınlığı (TMK) ve merkezi retina kalınlığı (MRK), seröz maküla dekolmanın yüksekliği ve MRK ye oranı, taban genişliği ve yüksekliğinin taban genişliğine oranı, eşlik eden maküler ödem varlığı ve tipi kaydedildi. SMD ye eşlik eden hiperreflektif noktalar (HRN), retina iç tabakalarında disorgazisyon (DRIL) vitreoretina ara yüzey patolojileri, maküla alanı içerisinde eksüda varlığı, elipzoid zonda (EZ) bozulma gibi diğer OKT bulguları kaydedildi. Fundus floresein anjiyografide (FFA) (optos California) maküla bölgesinde iskemi varlığı kaydedildi. OKT görüntüleri OPTOVUE ile maküler grid modu ile elde edildi ve foveadan geçen yatay kesitler değerlendirme için kullanıldı. Ölçümler OKT cihazındaki yazılım kullanılarak manuel olarak yapıldı. Yükleme dozu tamamlanan intravitreal antiVEGF, intravitreal/subtenon steroid enjeksiyonları, uygulanmış ise lazer fotokoagülasyon tedavileri kaydedildi. SMD boyutlarına göre tedavi cevapları değerlendirildikten sonra beraberinde bulunan diğer patolojilerin etkisi regresyon analizi ile değerlendirildi. Bulgular: Hastaların tedavi öncesi EİDGK ortalama 0,32 ±0,24 iken tedavi sonrası ortalama 0,36 ±0,30 olmuştu ancak bu artış istatistiksel olarak anlamlı değildi (p=0,69). İstatistiksel olarak anlamlı olmamakla birlikte, görme keskinliği artan grupta SMD parametreleri ve TMK, görme keskinliği değişmeyen veya azalan gruplara kıyasla daha küçüktü. Başlangıç ile tedavi sonrası SMD yüksekliği arasında iii istatistiksel olarak anlamlı fark görüldü. (p=0,027). Maküla bölgesinde iskemi varlığı ile başlangıçtaki SMD ve retina parametreleri ve EİDGK ne göre gözler arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı. SMD yükseklik ve taban genişliği arasında anlamlı olarak pozitif korelasyon bulundu (r=0,858, p=0,0000). SMD yüksekliği ve taban genişliği ile total maküla kalınlığı arasında anlamlı korelasyon varken ( r=0,5693, p=0,0001 ve r=0,5116, p=0,0004) sadece merkezi retina kalınlığı arasında anlamlı korelasyon bulunmadı. (r= -0,1912, p=0,2137, ve r= -0,1224, p=0,4098). İlk GK ile SMD yüksekliği arasında anlamlı korelasyon yokken (r= - 0,2923, p=0,0542), son GK ile SMD yüksekliği arasında anlamlı korelasyon bulundu (r= -0,3385, p=0,0246,). Başlangıçtaki GK ile TMK arasında anlamlı ilişki varken (r = -0,3351, p = 0,0262), son muayenede GK ile anlamlı korelasyon bulunmadı (r = - 0,2805, p=0,0651). Uygulanan ajana göre SMD yüksekliğindeki yanıt karşılaştırıldığında ilaç grupları arasındaki istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı (p=0,8742). Benzer şekilde EİDGK deki değişim de ilaç grupları arasında anlamlı farklılık göstermedi (p=0,1828). Tartışma ve Sonuç: Çalışmamızda SMD ile ilgili verilerin analiz sonucuna göre diffüz maküler ödem eşliğinde görülen SMD nin tedaviye daha iyi yanıt vereceği öngörülebilir. SMD'nin yüksekliği ile bir çok parametre arasında pozitif korelasyon olması başlangıç SMD parametrelerinin GK üzerine etkili olabileceğini göstermektedir. SMD nin tedaviye yanıtında fonksiyonel ve anatomik sonuçların öngörülebilmesi için daha fazla veri ve olgu sayısı ile yapılan çalışmalara ihtiyaç vardır.