Diyabetli hastalarda COVID-19 pandemi döneminin glisemik regülasyon ve diğer metabolik parametreler üzerine etkileri

Giriş: COVID-19 pandemisi, tüm dünyada yaşam düzeninin değişmesine yol açtı. Ülkemizde Sağlık Bakanlığı tarafından pandeminin yayılmasını önlemeye yönelik önemli tedbirler alındı. Bu tedbirlerle birlikte, pandemi döneminde diyabetli hastaların glisemik regülasyonu ve metabolik parametreleri üzerine etkisini inceleyen literatürde az sayıda veri bulunmaktadır. Bu çalışmada, COVID-19 pandemi döneminde hastaneye başvuran diyabetli hastaların pandemi öncesine göre glisemik regülasyonunun ve metabolik parametrelerinin değerlendirilmesi amaçlandı. Materyal Metot: Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Endokrinoloji bilim dalı polikliniklerine Haziran-Aralık 2020 tarihleri arasında başvuran diyabetli hastaların COVID-19 Pandemisini önlemeye yönelik alınan tedbirler öncesi 3 aylık dönemdeki ve pandemi dönemindeki ilk başvurularındaki glisemik regülasyonları ve diğer metabolik parametreleri değerlendirildi. Hastalara anket dolduruldu. İstatistiksel analizler SPSS'e kaydedildi. p<0,05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Bulgular: Çalışmaya 504 diyabet hastası alındı (%89,2'si Tip 2 diyabet, %8,73'ü Tip 1 diyabet). Hastaların pandemi öncesi son kontrolü ile pandemi dönemindeki ilk kontrolü arasındaki geçen ortanca süre 7 (5-9) ay idi. Hastaların pandemi dönemindeki ilk başvurularında HbA1c, açlık plazma glukozu ve post-prandiyal 2.saat plazma glukozu değerlerinin istatistiksel anlamlı olarak arttığını saptandı (p<0,001, tüm gruplarda). HbA1c ortanca değeri %7 (6,3-8,2)'den %7,45'e yükselmişti (p<0,001). Glisemik kontrol sağlanmış hasta yüzdesinin %47,8'den %36,1'e gerilediğini saptandı (p<0,001). Pandemi döneminde hastaların %62,9'unda kilo artışı gözlendi ve hastalarda ortanca 2 kg kilo artışı mevcuttu (p<0,001). Pandemi öncesi VKİ≥30 kg/m2 olan hasta oranı %44,6 iken pandemi döneminde %50,8 olarak saptandı (p<0,001). Sonuç: Bu çalışmada, pandemi döneminde diyabetli hastaların kontrol sürelerinin uzadığı, egzersiz yapan hasta sayısının azaldığı, gıda tüketiminde artış olduğu, aktif çalışan hasta sayısının azaldığı ve bunlarla birlikte hastalarda kilo artışı ve glisemik regülasyonda kötüleşme olduğu gösterilmiştir. Anahtar kelimeler; Diyabet, COVID-19, Obezite, Glisemik regülasyon, Kilo artışı