Diyarbakır Çınar-Göksu Barajı avifaunası

IV ÖZET Bu çalışma Diyarbakır şehir merkezinin ( 37° 55' N, 40° 12' E ) yaklaşık 40 km. güneydoğusunda yer alan Çınar-Göksu Baraj Gölü ve yakın çevresinde gerçekleştirilmiştir. 1 Ağustos 1998 - 1 Ağustos 1999 tarihleri arasında yapılan omitolojik gözlemlerle, söz konusu yöredeki kuş türlerinin mevcut durumları ortaya konmaya çalışılmıştır. Gözlemler üreme mevsiminde haftada iki gün, diğer zamanlarda ise haftada bir gün olarak yapılmıştır ; sabah erken saatlerde başlayıp öğlen saatlerine kadar sürdürülmüştür. Çalışma süresince gözlem alamnda toplam elli altı gözlem yapılmıştır. Çalışma alanı, baraj kıyılan, barajın hemen yanında bulunan tarım arazileri ve baraj gövdesinin kuzeydoğusundaki ağaçlık bölgeden oluşmuştur. Gözlemler süresince bütün alan düzenli olarak, çıplak gözle ya da dürbünle gözlenmiştir. Gözlem alanında 65 'i Passeriformes takımına ait olmak üzere, toplam 16 ordo ve 44 familyadan 141 kuş türü tespit edilmiştir. Bunlardan 18'inin yöremiz için yerli, 21'inin kış göçmeni, 69'unun yaz göçmeni, 20'sinin de transit göçer durumda olduğu saptanmış, 13 türün durumu ise tam olarak belirlenememiştir. Toplam 85 türün tehlike altında olduğu, Red Data Book kriterlerine göre, bunlardan 5 türün A.I.2.; 20 türün A.2.; 26 türün A3.; 23 türün A.4.; 7 türün B.2. ve 4 türün B.3. konumunda olduğu tespit edilmiştir. Gözlem alanında tespit edilen kuşlardan 16'sı kesin kuluçkalayan, 71'i muhtemelen kuluçkalayan, 54 tür ise yöreyi geçişler esnasında veya beslenmek ya da konaklamak için kullanan türlerdir. Yörede bulunduğu bilinen 97 türe, çalışmalar sırasında rastlanmamıştır. Ayrıca çeşitli kaynaklarda yerli statüde belirtilen dokuz türün yörede kış göçmeni olduğu görülmüştür. Türlerin tek tek durumlarını açıklayan, mevsimsel dağılımlarını, statülerini ve toplam birey sayılarını gösteren tablolar sunulmuş, ayrıca tür varlığının korunmasıyla ilgili çeşitli önerilerde bulunulmuştur.