Diyarbakır ili merkez dicle vadisindeki domates üretim alanlarında fungal hastalıklar ve yaygınlık oranlarının belirlenmesi ve önemli iki patojen türü üzerine methyl jasmonate ve methyl salicylate etkinliklerinin değerlendirilmesi

Bu çalışmada Diyarbakır ili Dicle vadisinde üretilen domates bitkilerindeki fungal hastalıkların yaygınlık oranları belirlenmiştir. Bu amaçla yürütülen survey çalışmaları sonucunda 35 hastalıklı bitkiden 33 fungal izolat elde edilmiştir. Bu izolatlardan 21 izolat simptomatolojik ve morfolojik olarak teşhis edilmiştir. Simptomatolojik ve morfolojik gözlemler sonucunda 10 izolat Alternaria alternata, 5 izolat Botrytis cinerea, 3 izolat Oidium neolycopersici 3 izolat da Ulocladium spp. olarak belirlenmiştir. Elde ettiğimiz veriler doğrultusunda en yaygın etmen % 30.33 ile Alternaria alternata, ikinci en yaygın etmen % 15.5 Botrytis cinerea olmuştur. Oidium neolycopersici % 9,09 ve Ulocladium spp.% 9.09 olarak hesaplanmıştır. Ayrıca bu çalışmada en yaygın iki hastalık etmeni olan A. alternata ve B. cinerea'ya karşı Methyl jasmonate ve Methyl salicylate uygulamalarının etkileri test edilmiştir. Her bir hastalık etmenine iki ayrı fitokimyasalın 3 farklı dozu (0.01, 0.1 ve 1 mM) uygulanmış ve etmenlerin PDA besi ortamındaki koloni çapları ölçülmüştür. Bunun sonucunda Methyl jasmonate'ın 0.1 ve 1 mM dozları A. alternata ve B. cinerea'nın misel gelişimlerini önemli derecede engellemiştir. Methyl salisicylate'ın ise en yüksek dozunun (1mM) iki etmene karşı engelleyici etkileri istatistiki açıdan önemli bulunmuştur. Bu çalışmada Dicle vadisinde domates fungal hastalıkların yaygınlık oranlarının belirlenmesinin yanı sıra bu hastalıklardan A. alternata ve B. cinerea'ya karşı Methyl jasmonate ve Methyl saliciylate uygulamalarının kimyasal mücadeleye alternatif olabileceği belirlenmiştir.