Diyarbakır Kayapınar ilçesinde 0-6 yaş çocuklarda ev kazası sıklığı ve ebeveynlerin ev kazaları hakkında bilgi ve tutumlarının değerlendirilmesi

Giriş ve Amaç: Çoğunlukla önlenebilir olan kazalar çocuklarda önemli bir mortalite ve morbidite nedenidir. Özellikle 0-6 yaş grubunda kazalar çoğunlukla ev veya çevresinde meydana gelmektedir. Bu nedenle, çocuğa bakmakla yükümlü ebeveynlerin veya bakıcıların ev kazaları hakkındaki bilgi ve farkındalıkları kazalardan korunmada büyük önem taşır. Bu çalışmada Diyarbakır Kayapınar ilçesinde 0-6 yaş çocuklarda ev kazası sıklığı ve ebeveynlerin ev kazası sırasında tutumları ile ev kazaları hakkında bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Materyal ve Method: Araştırma, kesitsel tipte bir çalışma olup, Haziran-Kasım 2022 tarihleri arasında, Diyarbakır Kayapınar ilçesinde yaşayan 0-6 yaş çocuk sahibi olan ebeveynler arasında yapılmıştır. Veriler, "Ailelerin Sosyo-Demografik Özelliklerini Ve Uygulamalarını Tanımlayıcı Form" ve "0-6 Yaş Çocuklarda Annenin Ev Kazalarına Yönelik Güvenlik Önlemlerini Tanılama Ölçeği" kullanılarak yüz yüze görüşerek elde edilmiştir. Gerekli istatistiksel analizler için SPSS for Windows version 20.0 paket programı kullanılmıştır. Çalışmanın yapılabilmesi için etik onay ve idari izinler yazılı olarak alınmıştır. Bulgular: Çalışmaya katılan anne yaşı ortalaması 34.41±6.9, babaların yaş ortalaması 38.23±7.5 , evde yaşayan kişi sayısı 4.46±1.43, evde yaşayan kişi sayısı ise 2.31±1.19 olarak bulunmuştur. Annelerin %49.2'si üniversite ve üzeri eğitim almış, %43 ise okur yazar değildi. Annelerin %60.3'ü çalışmayan % 39.7'si ise çalışan annelerdi. 390 ailenin 334'ü (%88.2) çekirdek aile tipiydi. Çocuğunun en az bir kez ev kazası geçirdiğini belirten aile sayısı 178 (%45.6) idi. Kaza tiplerinde düşme 162 (%71) sayı ile birinci sıradaydı. Ev kazaları; en çok öğlen saatinde 123 (%54), en az gece saatlerinde 7 (%3.07) meydana geldiği bildirildi. Ailelere aldıkları önlemler sorulduğunda; banyo ve küvet zeminini her zaman kuru tutmak %64.4 (n=251) ailelerin en çok aldıkları önlemlerdendi. Annenin eğitim durumu ile ev kazalarının olup olmaması arasında istatistiksel anlamlılık saptanmıştır (p<0.05). Ev kazası meydana gelen aileler arasında %57.3'ünde (n=102) anneler üniversite ve üstü eğitim almışken; ev kazası meydana gelmeyen ailelerin % 42.5'inde (n=90) anneler üniversite ve üstü eğitim almıştı. Zehirlenme olayının meydana geldiği grupta evde yaşayan kişi sayısı (5.13 ±0.35) zehirlenme olayı yaşamayan evlerdeki kişi sayısından (4.44 ±0.07) istatistiksel olarak anlamlı şekilde yüksektir. Zehirlenme olayının meydana geldiği grupta evde yaşayan çocuk sayısı (3.13 ±0.35) zehirlenme olayı yaşamayan evlerdeki çocuk sayısından (2.29 ±0.06) istatistiksel olarak anlamlı şekilde yüksektir. Sonuç: Çalışmaya katılan ailelerin yarısından fazlası çocuklarının ev kazası geçirdiğini tecrübe etmişlerdi. Çocuklar hayatın başlarında olduğundan sağlıklarını korumaya yönelik her türlü girişim yapılmalıdır. Ebeveynlerin ev kazaları ve ev kazalarına karşı alınması gereken güvenlik önlemleri konusunda bilgi ve farkındalıklarını arttırmak için kitle iletişim araçlarının kullanılması önerilmektedir. Evde alınabilecek güvenlik tedbirleri ve bu tedbirlere karşın kazaların olması halinde yapabilecek ilk yardım uygulamaları konusunda aileleri bilgilendirmek gerekir. Anahtar Kelimeler: Çocukluk Çağı, Ebeveynler, Ev Kazaları, Yaralanma, Bilgi, Tutum