Diz osteoartritli hastaların total diz artroplastisi öncesi ve sonrası denge, fonksiyonel düzey ve düşme risklerinin belirlenmesi

Amaç: Çalışmanın amacı, diz osteoartritli (OA) hastaların total diz artroplastisi (TDA) öncesi ve sonrası denge, fonksiyonel düzey ve düşme risklerini belirlemek ve ilişkilerini incelenmekti. Yöntem: Çalışmaya, primer unilateral TDA uygulanan 49 hasta dâhil edildi. Hastaların ağrı şiddetleri (Vizüel Analog Skalası), dengeleri (Brief Balance Evaluation-Systems Test), düşme riskleri (Süreli Kalk Yürü Testi, İkili Görevli Süreli Kalk Yürü Testleri, The Fall Risk for Older People in the Community Anketi), fonksiyonel düzeyleri (Hospital for Special Surgery Skalası), düşme korkuları (Uluslararası Düşme Etkinlik Skalası), yaşam kaliteleri (Short Form-12), yürüme hızları (10 Metre Yürüme Testi) ve çeviklikleri (Basamak Testi) değerlendirildi. Bilateral olarak alt ekstremite eklem hareket açıklık ve kas kuvvet ölçümleri yapıldı. Ölçüm ve değerlendirmeler TDA öncesinde ve TDA sonrası üçüncü ayda yapıldı. Bulgular: Hastaların TDA öncesi ve TDA sonrası ağrı şiddetleri, dengeleri, düşme riskleri, fonksiyonel düzeyleri, düşme korkuları, yaşam kaliteleri, yürüme hızları ve çeviklikleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu (p˂0.001). TDA öncesi ve TDA sonrası hastaların bildirdiği düşme oranları, yaralanma durumları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır (p>0,05). Denge ile düşme riski, çeviklik, yürüme hızı arasında TDA öncesi ve sonrası, denge ile yaşam kalitesi arasında TDA öncesi, denge ile düşme korkusu arasında TDA sonrası ilişkiler bulundu. Fonksiyonel düzey ile ağrı şiddeti, düşme korkusu arasında TDA öncesi ve sonrası, fonksiyonel düzey ile düşme riski, çeviklik, yürüme hızı, yaşam kalitesi arasında TDA sonrası ilişkiler bulundu. Düşme riski ile denge, düşme korkusu, çeviklik, yürüme hızı, yaşam kalitesi arasında TDA öncesi ve sonrası, düşme riski ile fonksiyonel düzey arasında TDA sonrası ilişkiler bulundu. Sonuç: Diz OA' li hastaların TDA sonrası dengeleri, fonksiyonel düzeyleri, yaşam kaliteleri, çeviklikleri ve yürüme hızları artarken düşme riskleri, düşme korkuları, ağrı şiddetleri azalmıştır. Bu hasta grubunda düşme riski ile denge, fonksiyonel düzey, yürüme hızı, çeviklik, yaşam kalitesi, düşme korkusu arasındaki ilişki nedeniyle bu parametrelerin hastaların değerlendirmelerinde ve rehabilitasyon programlarında yer almasının düşmelerin ve yaralanmaların önlenmesi, hastaneye yatışların azaltılması, yaşam kalitesinin arttırılması açısından önemli olduğunu düşünmekteyiz. Anahtar kelimeler: Diz osteoartriti, total diz artroplastisi, denge, düşme, fonksiyonel düzey