Doğa gözlemi ve eğitsel kartlarla ortaokul öğrencilerinde flora okuryazarlığı edinimi

İnsanoğlunun Dünya'da sadece kendi varmış gibi bencilce bir yaşam sürmesi çevreye zarar vermektedir. Bu durum devam ettikçe çevre sorunları artması ve bizim hayatlarımızı etkilemesinin yanı sıra diğer canlıları da etkilemesi kaçınılmazdır. Bu davranışların önüne geçilmesi için çevre ile ilgili eğitim verilmesi gereklidir. Bugünün çocukları yarının yetişkinleri olacağı için çocuklara verilecek eğitim ile gelecekte çevre sorunları ile ilgili yaşanan durumda iyileştirmeler sağlanabilir. Çevre eğitimi sadece teorik olarak öğrenilecek bilgilerden ibaret olmamalıdır. Doğa gözlemi ve okul dışı çevre etkinlikleri ile yaparak yaşayarak edinilen bilgiler daha kalıcı olmaktadır. Çevre ile ilgili bu etkinlikler flora, fauna, geri dönüşüm, çevre sorunları gibi konularda gerçekleştirilebilir. Bu çalışmada, öğrencilere doğa gözlemi ve eğitsel kartlarla gerçekleştirilen duyusal ve zihinsel keşif etkinlikleriyle flora okuryazarlığı kazandırılması amaçlanmıştır. Araştırmanın deseni eylem araştırma yöntemidir. Çalışma 2019-2020 Eğitim Öğretim yılında Muğla ili Dalaman ilçesinde bir ortaokulda 6-A sınıfı öğrencilerinin (n=20) katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma öncesinde flora okuryazarlığı testi, gözlem formu, çalışma yaprakları, okul dışı çevre eğitimi etkinlikleri oluşturulmuştur. Etkinlik öncesi, sonrası ve süresi boyunca flora okuryazarlık testi, etkinlik günlüğü, gözlem formu, çalışma yaprakları ve eğitsel kart etkinlikleriyle veri toplanmıştır. Ortaokul öğrencileri ile gerçekleştirilen okul dışı çevre eğitimi etkinlikleri sonucunda öğrenciler ile birlikte bitki kartları ve bitki takvimi oluşturulmuştur. Veriler Wilcoxon işaretli sıralar testi (Wilcoxon eşleştirilmiş çiftler testi) ile toplanmış ve betimsel analizler yoluyla çözümlenmiştir. Etkinlikler sonrasında öğrencilerin flora okuryazarlık test genelinde ve bilgi testinde son test lehinde anlamlı bir fark bulunmuştur. Bunun yanı sıra öğrencilerin Flora okuryazarlık tutum ve davranış testlerinde ise anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Betimsel analizler ise etkinlikler sonrasında flora hakkında olumlu tutum ve davranışlara sahip öğrenciler bulunduğunu göstermektedir. Araştırmada gerçekleştirilen doğa gözlemi etkinlikleriyle öğrencilerin flora okuryazarlıklarının geliştiği ortaya konmuştur. Anahtar kelimeler: çevre eğitimi, flora okuryazarlığı (botanik okuryazarlığı), doğa gözlemi, eğitsel kart