Doğrudan yabancı sermaye yatırımları, istihdam ve gayri safi milli hâsıla ilişkisi: Türkiye üzerine bir uygulama

Dünya ekonomisindeki gelişmelerle özellikle küreselleşme süreciyle beraber ülkelerin ticari kararlarını alırken birbirleriyle daha yakından ilişki içinde olmaları gerekliliği ortaya çıkmıştır. Her hangi bir ülkenin alacağı bağımsız karar, küreselleşme sürecine bağlı olarak diğer ülkeleri de etkileyebilmektedir. Bu etkiler son yıllarda daha da artan ülkelerarası sermaye hareketleriyle olabilmektedir. Çalışmada; doğrudan yabancı sermaye yatırımlarıyla istihdam arasındaki ilişkinin pozitif yönde olması beklentisi güncel verilerle ekonometrik olarak test edilmiştir. Türkiye'de 1974-2013 arası yıllardaki doğrudan yabancı sermaye yatırımları, istihdam ve gayri safi milli hasıla verileri granger nedensellik testine tabi tutulmuştur. Daha sonra ise doğrudan yabancı sermaye yatırımları-istihdam, doğrudan yabancı sermaye yatırımları-gayri safi milli hasıla, gayri safi milli hasıla-istihdam ilişkileri teorik ve amprik açıdan değerlendirilmiştir. İncelenen kavramlar yıllar itibariyle grafiksel olarak analiz edilmiştir. Türkiye için istihdama pozitif etkisinin olması beklenen doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının anlamlı bir nedensellik ilişkisinin kurulamadığı sonucuna varılmıştır. Ulaşılan bu sonucun nedenleri açıklanmaya çalışılmıştır. Aralarında anlamlı ilişki kurulamayan kavramlar için ilişkinin kuvvetini ölçecek regresyon analizi yapılamayacağından, Granger nedensellik testi sonuçları yalın olarak çalışmada yerini almıştır.