Doğum sonu dönemde bebek ve emzirmeye yönelik geleneksel uygulamalarla sağlık okuryazarlığı arasındaki ilişki

Amaç: Araştırma doğum sonu dönemde bebek ve emzirmeye yönelik geleneksel uygulamalar ile sağlık okuryazarlığı arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırma ilişki arayıcı tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırmanın evrenini 31 Mart 2018 - 2 Haziran 2019 tarihleri arasında Sıtmapınarı ve Sıtmapınarı 1 nolu Aile Sağlığı Merkezleri'ne başvuran, doğum sonu ilk altı aylık dönemde olan 410 kadınlar oluşturmuştur. Örneklem, yapılan güç analizine göre 0.05 etki büyüklüğünde ve %5 yanılgı düzeyi ile belirlenen %95 güven aralığında %98 oranla evreni temsil gücüne sahip 410 kadın oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında Katılımcı Bilgilendirme Formu ve Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği kullanılmıştır. Veriler yüzdelik dağılım, aritmetik ortalama ve bağımsız gruplarda t testi kullanılarak değerlendirilmiştir. Bulgular: Araştırmada kadınların tamamına yakınının bebek bakımına yönelik ve %83'ünün emzirmeye ilişkin geleneksel yöntem uyguladığı saptanmıştır. Araştırmada kadınların en fazla sınırlı sağlık okuryazarlığı düzeyine sahip oldukları belirlenmiştir. Geleneksel yöntem uygulayan kadınların uyguladıkları geleneksel yönteme verdikleri önemin en fazla " hiç önemli değil " şeklinde ifade ettikleri saptanmıştır. Araştırmada Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği toplam ve alt boyut puan ortalamaları ile bebeğe ya da emzirmeye yönelik geleneksel yöntem uygulama arasındaki istatiksel farkın anlamlı olmadığı saptanmıştır (p>0.05). Sonuç: Araştırmamızda kadınların bebek bakımı ve emzirmeye yönelik çok fazla geleneksel yöntem uyguladığı ancak uyguladıkları geleneksel yöntemleri çoğunlukla hiç önemli değil olarak yorumladıkları görülmüştür. Araştırmada kadınların sağlık okuryazarlığı düzeyi ile bebeğe ya da emzirmeye yönelik geleneksel yöntem uygulama arasında istatiksel olarak anlamlı fark bulunamamıştır. Anahtar kelimeler: Doğum sonu dönem, geleneksel uygulama, sağlık okuryazarlığı, bebek bakımı, emzirme, hemşirelik