Doğuştan görme engelli ergenlerin (12-18 yaş) öz kavramı ve stresle baş etme tarzlarının araştırılması

Bu tez çalışmasının amacı, görme engelli ergenlerin öz kavramı ve stresle baş etme tarzlarının ne derece geliştiğinin incelemektir. Genel olarak engelli bireyler toplumun strese en açık gruplarından birisidir. Engelli bireyler içinde en fazla zorluk yaşayan guruplardan biriside görme engellilerdir. Bu insanlar engelli olmalarından dolayı özel ve kamusal alanlarda birçok sorunla karşı karşıya kalmaktadırlar. Hem fiziksel hem çevresel hem de toplumsal zorluklarla karşı karşıya kalmaktadırlar. Toplumdan dışlanma, ayırımcılık ve toplumsal önyargılar gibi psikososyal stres etkenlerle baş etmeleri gerekmektedir. Peki, bu bireyler stresle nasıl ve ne düzeyde baş etmekte, stresle baş etmek için hangi mekanizmaları kullanmaktadırlar? Çevreyi tanıma ve anlamlandırmada görme yetisi büyük öneme sahiptir. Bu çalışmada görme engelli bireylerin öz kavramının ne derece geliştiği ele alınmak istenmiştir. Bu çalışma doğuştan görme engelli ergenlerle (12-18 yaş) yürütülmüştür. İstanbul'daki Türkan Sabancı Görme Engelliler Ortaokulu, Veysel Verdal Görme Engelliler İlköğretim Okulu ve Altı Nokta Körler Vakfı'nda uygulanmıştır. 57 erkek ve 47 kız olmak üzere toplamda 104 ergenle yapılmıştır. Yaptığım bu araştırma sonucunda, bireylerin cinsiyetine, özel eğitim almama durumlarına, sosyal destek veren akraba/dost olup olmama durumuna, yetiştirilme biçimine ve göz doktoruna gidilme zamanına göre, öz kavramının gelişimi açısından anlamlı bir fark görülmektedir. Ayrıca görme engelli grubumuzun yetiştirilme biçimine, kronik fiziksel hastalık olup olmama durumuna ve sosyal destek veren akraba/dost olup/olmama durumuna göre stresle başa çıkma tarzlarında anlamlı bir farklılık görülmektedir.