Dokuz Eylül Üniversitesi birinci sınıf öğrencilerinde üniversite giriş sınavına hazırlandıkları dönemdeki fiziksel aktivite düzeyleri ile sınav başarısı arasındaki ilişki

Amaç: DSÖ fiziksel hareketsizliği dünyada ölüme yol açan en önemli risk faktörleriden biri olarak göstermektedir. Fiziksel aktivitenin sağlık açısından yararları sayısız çalışmada gösterilmiş olmakla birlikte 15-19 yaş grubunun fiziksel hareketsizlik oranları oldukça yüksektir. Öğrencilerin üniversite sınavı gibi önemli sınavlara hazırlanıyor olmalarının, fiziksel hareketsizliğin bu denli yaygın olmasının nedenlerinden biri olduğu düşünülmektedir. Bu çalışmanın amacı YKS'ye hazırlanan öğrencilerin, YKS'ye hazırlandıkları bir yıl içindeki fiziksel aktivite düzeyleri ile YKS puanı arasındaki ilişkiyi incelemektir. Yöntem: Kesitsel analitik tipteki çalışma, İzmir Dokuz Eylül Üniversitesi Tınaztepe Yerleşkesindeki Denizcilik, Fen-Edebiyat, Hukuk, Mimarlık, Mühendislik, İşletme Fakültelerine 2019-2020 döneminde başlayan öğrencilerden 2060'ı ile yüz yüze anket yöntemi uygulanarak Eylül-Ekim 2019'da yapılmıştır. Kullanılan veri formu öğrencilerin sosyodemografik özellikleri, Fiziksel Aktivite Değerlendirme Anketi ve akademik başarıya etki eden faktörlerin sorgulandığı bölümleri içermektedir. Elde edilen veriler, SPSS 26.0 programında ki-kare, t testi ile ANOVA testleri kullanılarak değerlendirilmiştir. İstatistiksel anlamlılık için p<0,05 kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmamıza katılan kadınların toplam MET saat/hafta değerleri 218±54.49, erkeklerin toplam MET saat/hafta değerleri 218.67 olarak hesaplanmıştır. Çalışmamızda kadınların PAR değerleri 1.627 ±0.309, erkeklerin ortalaması 1.624 ±0.307 olarak hesaplanmıştır. Çalışmamıza katılan öğrencilerin %63.5'i aşırı inaktif, %25.6'sı düşük düzeyde aktif birey sınıfındadır. Yeterli fiziksel aktivite seviyesine ulaşabilen öğrencilerin oranı %10.9'dur. Puan türlerine göre PAR değerleri arasında anlamlı bir fark saptanmamıştır.Gelirinin giderinden daha yüksek olduğunu belirten öğrenciler daha yüksek puanlar elde etmiştir (p<0,001). Sayısal ve Eşit Ağırlık puan türlerinde anne ve babası üniversite mezunu olan öğrencilerin daha yüksek puanlar aldığı görülmüştür (p<0,001). Sayısal ve Eşit Ağırlık puan türünde kendini yeterli hissettiğini ifade eden öğrencilerin diğer öğrencilerden daha yüksek puan aldıkları görülmüştür (p<0,001). Analizlerimizde motivasyonun Dil (p=0,018), Sayısal (p<0,001) ve Eşit Ağırlık (p<0,001) puan türlerinde daha yüksek puanlarla ilişkili olduğu görülmüştür. Öğrencilerin %48.1'i düzenli beslenemediğini, %46'sı yeterince uyuyamadığını, %53.5'i sınava hazırlık sürecinin fiziksel hareketsizliğe neden olduğunu ifade etmişti. Sonuç: Çalışmamızda fiziksel aktivite düzeyi ile üniversite sınavı başarısı arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Literatürdeki yaygın kanının aksine her ne kadar pozitif yönde bir ilişki bulunamamış olsa da öğrencilerin ve velilerin endişelerinin tersine negatif yönde de bir ilişki yoktur. Çalışmamızın sonucunda öğrencilerin genel fiziksel aktivite düzeylerini hem genel popülasyondan hem de çocuk-ergen yaş grubundan düşük seviyelerde olduğunu saptadık. Bu çalışmanın verilerine dayanarak verilebilecek en önemli önerinin fiziksel aktivitenin artırılması olduğunu düşünmekteyiz