DPP4 inhibitörü ile tedavi edilen obez sıçanlarda öğrenme ve sinaptofizin ilişkisinin analizi

Bu çalışmanın hedefi; obeziteye bağlı ortaya çıkan bilişsel fonksiyonlardaki değişimin ve bu değişimlerin sinaptofizin molekülü ile ilişkisinin, tip 2 diyabet tedavisinde kullanılan bir ilaç olan DPP4 inhibitörü ve egzersiz ile tedavi edilebileceği hipotezidir. Çalışmamızda 42 adet Wistar albino sıçan kullanıldı. Hayvanlar rastgele; obez, kontrol, kontrol+NaCl, obez+DPP4i, kontrol+DPP4i, obez+egzersiz, kontrol+egzersiz olarak yedi gruba ayrıldı. Deneysel obezite oluşturmak için obez olması hedeflenen hayvanlar ayrılarak, yüksek yağlı diyetle 8 hafta süreyle beslendi. Obez model oluşturulduktan sonra obezite tedavisi amacıyla DPP4i gruplarına sitagliptin, egzersiz gruplarına ise yüzme egzersizi uygulandı. Çalışmanın son haftası tüm gruplara Morris su tankı ile referans bellek öğrenme testi uygulandı. Ardından hayvanlardan anestezi altında hipokampus dokuları çıkarıldı. Çıkarılan dokulardan mRNA ve protein izolasyonları gerçekleştirildi. mRNA örneklerinden Real-Time PCR yöntemi ile Sinaptofizin gen ifade analizi yapıldı. Protein lizatlarından ise Western Blot yöntemi ile Sinaptofizin proteininin seviyeleri saptandı. Öğrenme testinde, obez gruplarda DPP4i ve egzersiz uygulanan gruplarla, uygulanmayan grupların ortalama platforma kaçış süreleri arasında istatistiksel anlamlı farklılık saptanmıştır (p<0.05). Bunun sonucunda obezitenin DPP4i ve egzersiz ile tedavi edildiği gruplarda; obez gruplara göre bilişsel performansın daha iyi olduğu sonucuna varılmıştır. Sinaptofizin Geni ekspresyon seviyelerinde kontrol grubuna kıyasla obez gruplarda belirgin bir azalma saptanmıştır. Tedavi gruplarında ise DPP4 inhibitörü ve özellikle egzersiz uygulanan gruplarda sinaptofizin gen ifade seviyelerinde kontrol gruplarına göre artış gözlenmiştir (p>0.05). Gen ekspresyon sonuçları, protein düzeyinde gerçekleştirilen analizlerde de benzerlik göstermiştir. Bu sonuçlara göre obeziteye bağlı bilişsel fonksiyondaki performans ve sinaptofizin geni ilişkisi açısından; DPP4 inhibitörü, egzersiz kadar etkin bir sonuç göstermiştir. Bu da ileri moleküler ve metabolik araştırmalar için bir kaynak teşkil etmektedir.