Dış ticaret teorisinde heterojenlik ve finansal kısıtlar

Son yıllarda firma bazlı verilere ulaşılabilirliğin artmasıyla, 1990'lı yılların ortalarında gözlemlenmeye başlayan temel ve kapsamlı değişim ile uluslararası ticaretin nedenleri ve sonuçlarının ortaya konmasında firma düzeyinde alınan kararların önemi ve firmanın karakteristik özellikleri giderek daha fazla vurgulanmaktadır (Bernard, Jensen, Redding ve Schott, 2007). Uluslararası dış ticarette ortaya çıkan bu değişim Yeni Yeni Dış Ticaret Teorisi (YYDT) olarak adlandırılmaktadır. YYDT bağlamında Melitz (2003) öncülüğünde gelişen heterojen firma modelleri, firma verimliliği ile aynı sektör içindeki firmaların farklı karakteristik özellikler sergilemesi üzerine odaklanmaktadır. Bu bağlamda, çalışmanın amacı, 2003-2013 döneminde heterojen firma bağlamında geliştirilen modellerle, Türkiye ekonomisi imalat sanayinde, finansal kısıtların ve firmanın diğer karakteristik firmaların ihracat davranışlarını nasıl etkilediğinin, Levinsohn (1999)'da belirtilen dış ticaret serbestleşmesi sonrasında sektör içerisinde firmalar arasında başlıca gözlemlenen yeniden tahsis mekanizmasının araştırılması ve Melitz (2003)'te de belirtilen ekstra dış ticaret kazançlarının incelenmesi amaçlanmaktadır. İmalat sanayi analiz sonuçları, toplam faktör verimliliği ve firmanın ihracatı arasında pozitif ilişki olduğunu ortaya koyarken finansal kısıtların firmanın ihracat performansı üzerinde kısıtlayıcı etkisi olduğunu göstermektedir. Diğer taraftan bulgular, ihracat hacmini arttırmaya yönelik olarak politika oluşumlarında ihracatçı olmayıp ancak ihracat piyasasında açılabilme potansiyeline sahip çok sayıda firmanın faaliyet gösterdiği göz önüne alınarak kaynak dağılımı etkinliğini arttıracak daha etkin kaynak kullanımına yönelik firma bazlı politikaların oluşması gerekliliğini vurgulamaktadır.