Duygusal zekâ ile algılanan tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi: Öğretim elemanları üzerine bir araştırma

Organizasyonlarda insandan alınan verimin düşmesine dolayısıyla insandan kaynaklanan maliyetlerin artmasına neden olan pek çok etken mevcuttur. Hijyen şartlarının eksikliği, örgütsel adaletsizlik, nepotizm, cam tavan, mobbing gibi pek çok etken bireyi tükenmişlik sendromu olarak kabul edilen sürece götürebilmektedir. Tükenmişlik sendromu derecesine göre; çalışanların fiziksel ve psikolojik olarak zayıflamaları, iç enerjilerini kaybetmeleri, yorgun hissetmeleri, isteksizleşmeleri, duyarsızlaşmaları, işe karşı soğumaları, kişisel başarı oranının düşmesi, devamsızlık ve en nihayetinde işten ayrılma gibi pek çok sorunu barındıran bir durumdur. Bu durum iletişimin ve insan ilişkilerinin yoğun olduğu, stres seviyesi yüksek mesleklerde sıklıkla görülmekle beraber hem organizasyonun hem de birey ve çevresinin yaşamını son derece olumsuz etkilemektedir. Çalışma, kavramsal olarak yeni sayılabilecek duygusal zekânın tükenmişliğe karşı bir faktör olarak önemsenmesi gerektiği düşüncesiyle hazırlanmıştır. Araştırma duygusal zekâ ile tükenmişlik arasında bir ilişki var mıdır sorusuna cevap aramak için yapılmıştır. Veri toplama aracı olarak anket yöntemi kullanılmıştır. Anket çalışması rastsal seçim yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Veriler SPSS 23 programında analiz edilmiştir. Çalışma sonucunda duygusal zekânın alt boyutlarından 'duygusal değerlendirme' ve 'duyguların olumlu düzenlenmesi' ile tükenmişliğin bütün alt boyutları arasında ilişki olduğu tespit edilmiştir. 'Duyguların olumlu kullanımı' ve 'empatik hassasiyet' ile 'kişisel başarı' değişkeni arasında yüksek düzeyde bir ilişki olduğu bulgulanmıştır. Ayrıca 'duygusal değerlendirme', 'duyguların olumlu düzenlenmesi' ve 'empatik hassasiyet' ile 'duygusal tükenme' değişkeni arasında negatif yönlü ilişki tespit edilmiştir. Ayrıca duygusal zekânın alt boyutları ile medeni durum, idari görev, tecrübe arasında ve tükenmişliğin alt boyutları ile cinsiyet, medeni durum, idari görev, kadro sorunu, yaş, unvan, tecrübe arasında ilişki tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Duygusal zekâ, tükenmişlik sendromu, duygusal tükenme