E-ticaret kanalıyla gıda tüketimi: Belirleyici faktörlerin analizi

Bu çalışmada, Türkiye'de bireylerin e-ticaret yoluyla gıda alışverişi yapma tutumlarını arz ve talep yönlü belirleyicileri ile ortaya koymak ve bu tutumların bireylerin demografik özelliklerine göre farklılaşıp farklılaşmadığını incelemek amacıyla bir saha çalışması yapılmıştır. Analizlerde İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırması Düzey 1 (İBBS-1) bölgelerinden seçilmiş 12 şehirde gerçekleştirilen saha çalışması ile toplanan birincil veriler kullanılmıştır. Saha çalışması, telefon ile yapılan görüşmelerle 34 sorudan oluşan bir anket formunun doldurulmasıyla gerçekleştirilmiştir. Analizlerde ekonometrik olarak tahmin edilen olasılık modelleri kullanılmıştır. Sonuç olarak, çalışmadan elde edilen bulgular değerlendirildiğinde, internetin kullanıcılara zaman kazanma, kolaylık, rekabetçi fiyatlar, daha fazla seçim şansı gibi avantajlar sağlamasına rağmen halen birçok tüketicinin gıda ürünlerini internet üzerinden almakta çekingen davrandığı ve yüz yüze geleneksel alışveriş yöntemlerini tercih ettiği görülmektedir. Müşteri güvenliğinin tam sağlanması, ürün yelpazesinin geniş olması, tüketicilere uygun fiyat sunulması, ürünlerin hızlı şekilde müşteriye ulaştırılması, internet sitesinin kullanım kolaylığı, promosyon ve fırsat ürünlerinin çoğaltılması, ücretiz kargo imkanı sunulması, satış sonrası karşılaşılan sorunlarda müşterinin mağdur edilmemesi ve online alışveriş sitelerinin reklamlarının çoğaltılması internetten gıda ürünleri alışverişi yapma olasılığını arttıran en önemli faktörler arasındadır. Bu bulgular e-ticaret deneyimini geliştirmek ve daha çok müşteriye ulaşmak isteyen işletmelere yol gösterici niteliktedir. Anahtar Kelimeler: E-Ticaret, Tüketici Davranışları, Tutum, Gıda Tüketimi