The moderating role of reactivity in the association of parenting with verbal ability

Ekolojik kuram'a göre çocuğun gelişimi, çocuğun karakteri ve onun ekolojisi arasındaki etkileşim çocuğun gelişimini şekillendirir. Bu çalışma, çocuğun mizaç özelliklerinden birinin, tepkisellik, ebevenylik davranışları ve çocukların sözel becerileri arasındaki ilişkiyi nasıl etkilediğini incelemektedir. Bu araştırmada, Türkiye'de Erken Çocukluk Gelisim Ekolojileri (TEÇGE) araştırmasının ilk iki dalgasının verileri kullanılmaktadır (N=1052, ilk dalga). Tepkisellik, ortamdaki değişikliklere olumsuz duygusal tepkiler gösterilmesini sağlayan mizaç yatkınlığı olarak tanımlanmıştır. Literatürde, yüksek tepkiselliği olan çocukların çevresel risklerden kolayca etkilenebilir olduğu bulunmuştur. Ancak ayrımcı(ayırıcı?) duyarlılık kuramı tepkiselliğin olumsuz bir hassasiyetten çok bir plastisite göstergesi olduğunu iddia etmiştir. Bu kuruma göre, yüksek tepkiselliğe sahip çocuklar gelişimsel ekolojilerinin hem olumlu hem de olumsuz taraflarına karşı diğer çocuklardan daha duyarlı olma eğilimi göstermektedirler. Bu çalışmada, ben yüksek tepkiselliği olan çocukların anneleri destekleyici olduğundan diğer çocuklardan daha iyi sözel becerileri olup olmadığını test ettim. Sonuçlar ayrımcı duyarlılık kuramına sınırlı destek sağladı. Akademik uyarıcıların yüksek olduğu taktirde, yüksek tepkiselliği olan çocukların bu uyarıcılardan diğer çocuklara gore daha fazla yararlandığı ve alıcı kelime dağarcığının diğer çocuklara gore daha geniş olduğu bulunmuştur. Ancak, yatkınlık-zorlanım kuramına parallel olarak, diğer olumlu ebevenyn davranışları sadece tepkiselliği az ve çok olan çocuklar arasındaki farkı kapamıştır. Bu araştırma, hem ayırıcı duyarlılık kuramına kolektivist bir kültürde kanıt bulmuştur hem de bu kuramın kültürler arası geçerliğinin test edilmesi gerektiğini önermiştir.