Edebiyatta ve sinematografik uyarlamalarda Orhan Kemal karakterlerinin kronotopik yapısı

Mihail Bahtin'in edebiyatta sanatsal olarak ifade edilen, zamanla uzam arasında çeşitli toplumsal deneyimler aracılığıyla değişik biçimlerde kurulabilen içsel bağlar olarak tanımladığı 'kronotop', bir romanın öyküsel yapısının, temalarının, karakterlerinin ve imgelerinin analizi ve yorumlanmasında uygulanabilmektedir. Bahtin'in sadece roman için öngördüğü bu kavram, uzamsal ve zamansal göstergeleri biçimlendirerek üretimini gerçekleştiren sinema çalışmaları için de uygun görünmektedir. Bu çalışmada, anlattığı dönemin kültürel olgularını yansıtabilen ve karakterlerini toplumsal yaşamın içinde edindikleri konum bağlamında tanımlayan Orhan Kemal'in sinemaya uyarlanmış romanlarında yer alan karakterlerin oluşumunu etkileyen kronotopların filmlerde nasıl kullanıldığı araştırılmıştır. Anahtar kelimeler: Kronotop, Mihail Bahtin, anlatı, zaman-uzam, yazar-karakter ilişkisi, Orhan Kemal, sinema.