Edmund Husserl'in fenomenolojisi: Saf bilince doğru kartezyen bir transandantal dönüş

Edmund Husserl (1859-1938) yirminci yüzyılın başlarında bilincin saf bilimi olarak tasarladığı fenomenolojiyi kurar. Kısa zamanda fenomenoloji, yeni çağın filozoflarını ve düşünce yapısını derinden etkileyen önemli bir felsefe akımı haline gelir. Husserl modern bilimlerin kesinlik ve güvenilirlik iddiasını eleştirir: Dönemin düşünce ve bilim dünyasına hâkim olan doğal tutumun temellerinde birçok varsayım içerdiğine dikkat çeker. Doğal tutum bilinci şeyleştirirken, Husserl, onu saf kendiliğinde inceleyen varsayımsız ve kesin bir bilim kurmak üzere fenomenolojik tutumu önerir. Bu tutumun ortaya koyulmasında Descartes felsefesinin etkisi önemlidir: Onun meditasyon tekniği Husserl'e gerçek kabul edilen her şeyden geri çekilme ve bir mutlak var olan olarak saf bilinci bulma imkanı verir. Buradan hareketle tüm bildiklerimizi bu mutlak temel üzerine, bilinçte birer "fenomen" olarak yeniden yapılandırır. Husserl'in, doğalcı nesnellikten transandantal öznelliğe doğru yaptığı bu radikal geçişe yaygın olarak "transandantal dönüş" adı verilir. Bu tez Husserl'in fenomenolojisinde çok önemli bir yeri olan transandantal dönüşün ortaya çıkışındaki yöntem ve sebeplerin detaylı bir araştırmasını ve bu kapsamda Kartezyen düşüncelerin oynadığı kilit rolün gösterilmesini amaçlar. Bu amaçla, birinci bölümde Husserl'in fenomenolojisine genel bir giriş yapıldıktan sonra, ikinci bölümde bu akımın temel öğelerinin ve kavramlarının nasıl ortaya çıktığı incelenir. Üçüncü ve son bölümde ise iki filozofun transandantal dönüşe kadar olan düşünsel izlencedeki benzerlikler ve farklılıklar gösterilmeye çalışılır. Anahtar Kelimeler: Transandantal Felsefe, Fenomenolojik İndirgeme, Doğal Tutum, Yönelimsellik, Epokhe, Eidetik Bilim, Görü, Deneyim, Refleksiyon.