Lösemili hastalarda kemoterapi tedavisinin yaşam kalitesine etkisi

Giriş: Lösemi, hematolojik sistemin kök hücrelerinde gelişen malignitesi yüksek bir kanser türüdür. Lösemi tedavisinde sıkça kemoterapi tedavisi tercih edilmektedir. Kemoterapi tedavisi olumlu etkileri yanısıra yan etkileri de yoğun olan bir tedavi seçeneğidir. Lösemi ve kemoterapinin neden olduğu semptomlar bireylerin yaşam şekli tamamen değişmektedir. Değişen olumsuz koşullar bireylerin yaşam kalitesini de olumsuz etkileyebilmektedir. Yaşam kalitesinin azalması bireylerin hastalık yükünü daha fazla hissetmesine, tedaviye uyumunu güçleştirmekte ve dolayısıyla iyileşme sürecini de olumusz etkilemektedir. Bu nedenle bireylerin yaşam kalite düzeyinin belirlenmesi ve bu doğrultuda hemşirelik girişimlerinin planlanması önemlidir. Amaç: Lösemi nedeniyle kemoterapi tedavisi alan bireylerin yaşam kalitesini değerlendirmektir. Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel araştırma tasarımı kullanılmıştır. Araştırma, Mart 2022 - 15 Mayıs 2022 Kasım tarihleri arasında, Holly Karbalaa şehrinde bulunan bir Onkoloji Merkezinde yürütülmüştür. Örneklemi kemoterapi tedavisi alan 200 lösemi hastası oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak; Sosyodemografik Form, Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği - Kısa Form 26 (WHOQOL-BREF 26) kullanılmıştır. Veriler yüz yüze görüşme yöntemiyle toplanmıştır. Verilerin analizinde; tanımlayıcı istatistikler (sayı, yüzde, ortalama, standart sapma) ve nicel verilerin analizinde Mann-Whitney U testi ve Kruskal Wallis Testi kullanılmıştır. Bulgular: Katılımcıların, %38,5 20-29 yaş aralığında, %52'si erkek, %81 okuryazar, %51,5 kırsal kesimde yaşıyor, %40'ı bekar, %39'u akut lenfoblastik lösemi hastası, %47,5 indüksiyon tedavisi almaktadır. WHOQOL-BREF 26 alt boyut puan ortalamaları şu şekildedir; genel sağlık durumu 12.31±6.32, fiziksel sağlık 5.95±5.43, psikolojik sağlık 22.08±4.52, sosyal ilişkiler 13.37±6.25, çevre 17.45±6.92' dir. Katılımcıların cinsiyet, eğitim, yaşadığı bölge ve medeni durum ile WHOQOL-BREF 26 fiziksel, psikolojik, sosyal ilişkiler ve çevresel alanlar arasında anlamlı fark vardır (p<0.05). Sonuç ve Öneri: Irak' ta kemoterapi tedavisi alan lösemi hastalarının yaşam kalitesinin düşük olduğu saptanmıştır. Hemşirelik bakımında bireylerin yaşam kalitesini yükseltecek bakım içerikleri planlamaları önerilebilir.