Küresel petrol fiyatlarının gelişen piyasaların yerel hisse senetlerine etkileri: Ülkeler arası bir analiz

Bu çalışmada, küresel petrol fiyatlarının, hem petrol ihraç eden hem de petrol ithal eden gelişen ülke piyasalarının yerel borsa endeksleri üzerindeki etkisi incelenmiştir. Bu amaçla 15 gelişen ülke piyasasına ilişkin Ocak 2010 ile Mart 2021 tarihlerini kapsayan veriler kullanılmıştır. Çalışmanın iki ana hedefi bulunmaktadır. Öncelikle küresel petrol fiyatlarının yerel borsalar üzerindeki etkisi değerlendirilmiş ikinci olarak ise hisse senedi piyasaları ile makroekonomik değişkenler arasındaki ilişki incelenmiştir. Veriler panel regresyon modeli kullanılarak analiz edilmiştir. Analiz sonucunda petrol ithal eden gelişen piyasa ekonomilerinde, küresel petrol fiyatları ile borsa endeksleri arasında negatif bir ilişki bulunmuştur. Petrol ihraç eden ülkeler için ise küresel petrol fiyatları ile borsa endeksleri arasındaki ilişki pozitiftir. Çalışmanın bulguları aynı zamanda faiz oranlarının, tüketici fiyat endekslerinin, döviz kurlarının ve sanayi üretim endekslerinin, hem petrol ihraç eden hem de ithal eden gelişen ülke ekonomilerinde hisse senedi piyasalarını etkilediğini ortaya koymaktadır. Gerek petrol ihraç eden gerekse petrol ithal eden gelişmekte olan ekonomilerde borsa fiyat endeksleri faiz oranları ve döviz kurları ile ters yönde hareket etmektedir. Borsa fiyat endeksi ile sanayi üretim endeksi ve tüketici fiyat endeksi ile aynı yönde hareket ettiği sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmanın sonuçları önemli politika çıkarımları içermektedir. Çalışmanın sonuçların gösterdiği gibi, gelişmekte olan ekonomilerdeki hisse senedi piyasaları sadece petrol fiyatlarındaki değişikliklere değil, aynı zamanda faiz oranı, enflasyon oranı, döviz kuru ve ekonomik büyüme gibi ekonomik temellerdeki değişikliklere de tepki vermektedir. Hisse senedi piyasa endeksleri genellikle önde gelen ekonomik göstergeler olarak görülür. Küresel petrol fiyatlarında meydana gelen ani şoklar ekonomik büyümeye ilişkin beklentileri etkileyecektir. Bu sebeple merkez banklarının bu şokların olası etkilerini absorbe edecek para politikası araçlarını kullanmaları gerekmektedir.