Türkçe İngilizce iki dillilerin edilgen tümce üretiminde sözdizimsel hazırlamanın etkileri

Yapısal hazırlama en son maruz kalınan yapının yeniden üretilme eğilimi olarak tanımlanmaktadır.Bu çalışma, edilgen yapıda olan söz dizimsel hazırlamanın 30 kişiden oluşan Türkçe (D1) –İngilizce (D2) iki dilliler gurubunun edilgen cümle üretim üzerindeki etkilerini incelemektedir.Çalışma aynı zamanda edilgen yapının söz dizimsel hazırlama yoluyla diller arasında paylaşılıp paylaşılmadığını da incelemektedir.Katılımcılar ve araştırmacı bilgisayar ekranında çıkan resimleri birbirlerine teker teker betimlediler. 30 katılımcı ikiye bölündü. 15 katılımcıya Türkçe hazırlama verilirken, diğer 15 katılımcıya İngilizce hazırlama sunuldu. 15 kişiden oluşan 2 gurup tekrar 7 ve 8 olmak üzere iki guruba bölündü ve hazırlama türü etken ve edilgen olarak değiştirildi. Hazırlamanın yönü, hazırlama çeşidi yani etken ya da edilgen tümce kullanımı ve bağımlı değişken olan üretilen edilgen tümce oranı için Mann Whitney U testi kullanıldı. Araştırmanın sonucu gösterdi ki Türkçe'den-İngilizce'ye ve İngilizce'den Türkçe'ye durumlarında edilgen hazırlama etkisi gözlemlendi yani katılımcının edilgen tümce duyması edilgen tümce üretiminin artmasına sebep oldu. Ancak hazırlamanın yönünün edilgen tümce üretimine etkisi gözlemlenmedi, diğer bir deyişle tümcenin kurulduğu dilin edilgen hazırlama üzerinde bir etkisi yoktur. Ortaya çıkan diller arası hazırlama etkisi Türkçe-İngilizce iki dilliler için paylaşılmış söz dizimi modeline kanıt oluşturur. Bu çalışmada hazırlama etkisinin hazırlanan dilden bağımsız olarak hem Türkçe'den İngilizce'ye hem de İngilizce'den Türkçe'ye görülmesi bu iki dil arasında simetrik bir ilişki olduğunu da ortaya koymaktadır.