Eğitim yöneticilerinin emekliliğe eğilimleri ve örgütsel aidiyet algıları arasındaki ilişki ile emekli eğitim yöneticilerinin emeklilik yaşamına ilişkin görüşleri

Bu araştırmanın amacı, resmî eğitim örgütlerinde görev yapan 50 yaş ve üzeri eğitim yöneticilerinin (okul ve kurum müdürlerinin) emekliliğe eğilimleri ile örgütsel aidiyet algıları arasındaki ilişkiyi ve emekli eğitim yöneticilerinin emeklilik yaşamına ilişkin görüşlerini ortaya koymaktır. Çalışma karma araştırma yöntemlerinden yakınsayan paralel desende yürütülmüştür. Nicel aşamadaki hedef evreni Kırklareli, Edirne ve Tekirdağ illerinde görev yapan 50 yaş ve üzeri 236 eğitim yöneticisi, örneklemini ise 182 eğitim yöneticisi (okul ve kurum müdürü) oluşturmuştur. Nicel aşamanın ön uygulaması Ankara iline bağlı dokuz merkez ilçede görev yapan 50 yaş ve üzeri 401 eğitim yöneticisi üzerinde yapılmıştır. Araştırmanın nitel aşamasının çalışma grubu Kırklareli, Edirne ve Tekirdağ illerinde ikamet eden, resmî eğitim örgütlerinde görev yaparak emekli olmuş 20 eğitim yöneticisinden (okul ve kurum müdüründen) meydana gelmiştir. Çalışmanın nicel verileri araştırmacı tarafından geliştirilen "Eğitim Yöneticilerinin Emeklilik Eğilimi Ölçeği" ve "Eğitim Yöneticilerinin Örgütsel Aidiyet Algısı Ölçeği" ile toplanmıştır. Nitel veriler ise araştırmacı tarafından geliştirilen "Emekli Eğitim Yöneticilerinin Emeklilik Yaşamına İlişkin Görüşleri Formu" kullanılarak gerçekleştirilen görüşmelerle elde edilmiştir. Nicel verilerin analizinde değişkenlere ilişkin durumların betimlenmesinde frekans, yüzde, aritmetik ortalama ve standart sapma kullanılmıştır. Eğitim yöneticilerinin emeklilik eğilimi ve örgütsel aidiyet algısının ilgili bağımsız değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığı t-testi, ANOVA, Mann Whitney ve Kruskall Wallis ile test edilmiştir. Emeklilik eğilimi ve örgütsel aidiyet algısı arasındaki ilişkinin düzeyi, yönü ve etkisi Pearson ve Spearman korelasyon testleri ve lineer regresyon testi ile sınanmıştır. Nitel veriler ise içerik analizi yöntemi ile çözümlenmiştir. Nicel verilerin analiz sonuçlarına göre eğitim yöneticilerinin emekliliğe eğilimlerinin orta düzeyde, örgütsel aidiyet algılarının ise yüksek düzeyde olduğu belirlenmiştir. Eğitim yöneticilerinin genel emeklilik eğilimleri ile genel örgütsel aidiyet algıları arasında pozitif yönlü düşük bir ilişki bulunmuştur. Nitel verilerin analiz sonuçlarına göre ise; eğitim yöneticilerinin yarıdan fazlasının verdikleri emeklilik kararından memnun oldukları görülmüştür. Eğitim yöneticilerinin emeklilik kararı vermelerinde en çok yöneticilikteki stresten kurtulma isteği belirleyici olmuştur. Eğitim yöneticileri emeklilik yaşamlarında en fazla tarımla uğraşmaktadır. Emekli eğitim yöneticileri emeklilik ile ilgili olarak meslektaşlarına plan yaparak emeklilik yaşamına hazırlanmalarını, politika yapıcılara ve üst yöneticilere ise emekli olunca maaşın azalmaması ile ilgili hukuksal düzenlemeler yapmalarını önermişlerdir. Araştırmacının önerileri ise şu şekildedir: Eğitim yöneticilerinin yetkileri sorumlulukları ile orantılı olarak arttırılarak emekliliğe eğilimleri azaltılmalıdır. Emekli eğitim yöneticilerinin şehirlerarası ve uluslararası ulaşım, tatil, konut, kredi gibi çeşitli hizmetlerden indirimli olarak yararlanmaları sağlanmalıdır. Eğitim yöneticilerine emeklilik öncesinde ve sırasında emeklilik eğitimleri verilmelidir.