Egzersiz uygulanan ratlarda kas dokusu FOXOL/PGC-1α sinyal yolağı üzerine beta-kriptoksantin'in etkisi

Egzersiz sırasında üretilen aşırı ROS, oksidatif stresin oluşmasına ve bu da fazla egzersiz yapanlarda kas yorgunluğu ve kas hasarının gelişmesine sebep olmaktadır. Peroksizom proliferatör ile aktive edilen reseptör γ ko-aktivatör 1-α (PGC-1α) proteini, lipit peroksidasyonu ve mitokondriyal biyogenez gibi bazı hücresel süreçlerde rol alan bir transkripsiyon faktörüdür. Son zamanlarda Forkhead-Box O sınıfı proteinlerin (FoxO'lar) mitokondriyal oksidatif stresi düzenlemek için PGC-1α ile birlikte işlev gördüğü gösterilmiştir. FoxO1/PGC-1α aktivasyonunun, mitokondriyal disfonksiyonu önleyerek hem in vivo hem de in vitro ROS birikimini azalttığı bildirilmiştir. Güçlü antioksidan özellikte olduğu bilinen β-Kriptoksantin (BCX), bazı narenciye meyvelerde bulunan bir pro-vitamin A karotenoididir. Çalışmamızda, β-Kriptoksantin takviyesinin, egzersiz performansı üzerine etkilerinin aydınlatılması ve FOXO1/PGC-1α sinyal yolağı üzerine potansiyel etkisinin belirlenmesi amacıyla 28 adet 8 haftalık erkek Wistar Albino cinsi ratlar kullanılmıştır. Uygulanan egzersiz motorlu kemirgen koşu bandında, haftada beş gün 25m/45 dk şeklinde gerçekleştirilmiştir. BCX gruplarına günlük 100 μg/kg oral gavaj yoluyla uygulama yapılmıştır. Laboratuvar analizleri sonucunda, BCX uygulanan gruplarda oksidatif hasarın göstergesi olan MDA seviyelerinde kontrol grubuna kıyasla düşüş gözlemlenmiştir (P<0.05). Üstelik bu düşüşün BCX uygulaması ile birlikte egzersiz uygulanan gruplarda arttığı görülmüştür. Süperoksit dismutaz (SOD), katalaz (CAT) ve glutatyon peroksidaz (GSH-Px) değerlerinde ise kontrole kıyasla diğer uygulama gruplarında artış gözlemlenmiştir. Yapılan ölçümlerde, PGC-1α protein seviyesinde kontrole oranla özellikle egzersiz ve BCX+egzersiz uygulama gruplarında ciddi bir artış gözlemlenmiştir (P˃0.05). FOXO1 protein düzeyinin ise, hem BCX uygulama grubunda hem de BCX+egzersiz grubunda azalma gözlemlenmiştir (P<0.05). Çalışmamız sonucunda elde ettiğimiz veriler; BCX'in egzersiz performansı üzerine olumlu etkilerinin olduğunu ve egzersiz sonucu oluşabilecek olumsuz etkileri önlemek amacıyla kullanılabileceğini düşündürmektedir.